عدد پیوند لیگاند (LBN) تعداد مؤثر لیگاندهای متصل به یک مرکز فلزی را نشان میدهد. این عدد بر اساس روش طبقهبندی پیوند کووالانسی محاسبه میشود و با فرمول LBN = L + X + Z تعیین میگردد.
در این فرمول:
- L: تعداد لیگاندهای خنثی است که دو الکترون به مرکز فلزی اضافه میکنند.
- X: لیگاندهای پیوند کووالانسی مانند آنیونهای هالوژن را نشان میدهد.
- Z: لیگاندهای نادر پذیرنده الکترون یا تشکیلدهنده پیوند داتیو را نمایندگی میکند.
LBN بیشتر در شیمی معدنی و زمینههای مرتبط مانند شیمی آلیفلزی و بیوشیمی معدنی کاربرد دارد.
مقایسه با عدد هماهنگی
عدد پیوند لیگاند با عدد هماهنگی کلاسیک تفاوتهایی دارد. برای مثال، در کمپلکسهایی مانند Ferrocene و Uranocene، LBN و عدد هماهنگی مقادیر متفاوتی دارند. این تفاوت به دلیل نحوه طبقهبندی پیوندهای کووالانسی است.
LBN در توصیف پیوندهای ترکیبات ساندویچ و کمپلکسهای ۱۸ الکترونی، مانند Co(CO)₃(NO)، دقت بیشتری دارد.
نمودار عدد پیوند لیگاند
روند LBN در فلزات واسطه از چپ به راست در جدول تناوبی کاهش مییابد. این روند در نمودارهای LBN برای گروههای ۳ تا ۱۰ قابل مشاهده است.