کراس: ژن کلیدی در مسیرهای سلولی و سرطان

کراس چیست؟

کراس (KRAS) ژنی است که پروتئین K-Ras را تولید می‌کند. این پروتئین بخشی از مسیر RAS/MAPK است و سیگنال‌های خارجی را به هسته سلول منتقل می‌کند. این سیگنال‌ها به سلول دستور می‌دهند که رشد کند، تقسیم شود یا به سلول‌های تخصصی تبدیل شود.

کراس نخستین بار به عنوان یک آنکوژن در ویروس سارکومای کرستن شناسایی شد. زمانی که این ژن در ژنوم سلولی یافت شود، به آن پروتو-آنکوژن می‌گویند.

عملکرد کراس

پروتئین K-Ras یک آنزیم GTPase است که مانند یک سوئیچ عمل می‌کند. زمانی که به GTP متصل می‌شود، فعال می‌شود و سیگنال‌ها را منتقل می‌کند. زمانی که GTP را به GDP تبدیل می‌کند، غیرفعال می‌شود.

کراس در تنظیم رشد سلولی و تمایز نقش دارد. در سرطان، جهش‌های کراس باعث فعال‌سازی مداوم سیگنال‌های رشد می‌شوند.

اهمیت بالینی

جهش‌های کراس در انواع سرطان‌ها از جمله ریه، پانکراس و روده بزرگ شایع است. به عنوان مثال، جهش‌های کراس در 30 تا 50 درصد از سرطان‌های روده بزرگ دیده می‌شود.

تست کراس برای پیش‌بینی پاسخ به داروهای بازدارنده EGFR مانند سیتوکسیماب و پانیتوموماب استفاده می‌شود. بیمارانی که جهش کراس دارند، به این داروها پاسخ نمی‌دهند.

درمان‌های هدفمند

داروهایی مانند سوتوراسیب و آداگراسیب برای هدف‌گیری جهش G12C کراس توسعه یافته‌اند. این داروها نخستین بازدارنده‌های کراس هستند که به بازار آمده‌اند.

جهش G12D کراس هنوز هدف درمانی مؤثری ندارد، اما تحقیقات در این زمینه ادامه دارد.