فونکو، خانه سنتی کیپوردی، ریشه در معماری آفریقایی دارد. این سازهها با شکل دایرهای و دیوارهای سنگی، عمدتاً در جزایر فوگو، سانتیاگو و مایو یافت میشوند. سقف مخروطی آنها از برگهای نخل ساخته شده است.
هنریق تیشیرا در آثار خود، نگرانی خانوادههای سفیدپوست را در دهه ۱۹۴۰ از رشد خانوادههای دورگه در فوگو نشان میدهد. آنها میترسیدند که «سیاهپوستان از فونکو رانده شوند و دورگهها جای آنها را در لوجا بگیرند و سفیدپوستان را از سوبرادو بیرون کنند.»
بر اساس گفته آنتونیو کاریرا در ۱۹۶۵، فونکو به معنای «سازه کوچک، فقیرانه و فلاکتبار» بود.
نمونههای فونکو
- فونکوی موزه شهرداری سائو فیلیپه
- سازه گردشگری چا داس کالدیراس که موقتاً به کابسا فوندائو منتقل شده است
- سازه انجمن کشاورزان چا داس کالدیراس که در فوران ۲۰۱۴ تخریب و موقتاً به آچادا فورنا منتقل شد.
میراث
انجمن معماران کیپورد پورتالی با نام «فونکو» ایجاد کردهاند تا به احترام این سبک معماری بومی، به بحث درباره معماری بپردازند.