زندگینامه امیلیان چیرنیانسکی
امیلیان (امیل) چیرنیانسکی (۱۸۲۴-۱۸۸۸)، شیمیدان لهستانی با تبار لِمکو، نویسنده علمی، رئیس دانشگاه یاگیلونیا و از بنیانگذاران آکادمی علوم لهستان بود. او نقش اصلی را در توسعه اصطلاحات شیمی به زبان لهستانی ایفا کرد.
چیرنیانسکی در روستای فلورینکا، شهرستان نووی ساچ، لهستان، در خانوادهای لِمکو متولد شد. پدرش کشیش کاتولیک یونانی و بازرس مدارس محلی بود. پس از اتمام مدرسه، ابتدا به تحصیل الهیات در پرزمیسل پرداخت، اما پس از مدتی به علوم طبیعی علاقهمند شد و به آکادمی فنی آلمانیزبان در لِمبرگ (لفوف) منتقل شد. استعداد او به سرعت شکوفا شد و در ۱۸۴۷ به عنوان دستیار پروفسور فریدریش روخلدر انتخاب شد.
دستاوردهای علمی
در ۱۸۵۰، چیرنیانسکی نظریهای نوین درباره علل پیوند شیمیایی ارائه کرد که در مقالهای با عنوان «ذرات گردشی» منتشر شد. در ۱۸۵۳، کتاب «واژهنامه شیمی لهستانی» را تالیف کرد که به مدت پنج دهه به عنوان مرجع اصلی در مدارس گالیسیا مورد استفاده قرار گرفت. او همچنین کتابهای درسی کاربردی در شیمی برای صنایع، کشاورزی و پزشکی نگاشت.
- تحقیقات او در آبهای معدنی شهرهای کریینیتسا و ایوونیتسا، به رشد گردشگری درمانی در این مناطق کمک کرد.
- نظریههای او در مورد حرکت گردشی اتمها در کتابهایی مانند «تئوری مکانیکی-شیمیایی» (۱۸۷۶) تشریح شد.
مبارزه سیاسی
چیرنیانسکی در دوران اشغال اتریش، به دلیل اصرار بر تدریس به زبان لهستانی، تحت فشار شدید قرار گرفت و حتی به اخراج تهدید شد.
درگذشت
او در ۱۴ آوریل ۱۸۸۸ بر اثر سکته قلبی در کراکوف درگذشت و در گورستان راکوویکی به خاک سپرده شد.