دسترسی به دادهها اصطلاحی کلی است که هم در حوزه فناوری اطلاعات و هم در زمینههای حقوقی و سیاسی کاربرد دارد. در حوزه فناوری اطلاعات، این مفهوم به نرمافزارها و فعالیتهایی اشاره دارد که با ذخیرهسازی، بازیابی یا پردازش دادهها در پایگاههای داده یا مخازن دیگر سر و کار دارند.
انواع دسترسی به دادهها
- دسترسی ترتیبی: مانند دسترسی به نوار مغناطیسی
- دسترسی تصادفی: مانند دسترسی به رسانههای نمایهشده
مجوزهای دسترسی نقش مهمی در تعیین سطح دسترسی کاربران و مدیران ایفا میکنند. به عنوان مثال، مدیران ممکن است قادر به حذف، ویرایش و افزودن دادهها باشند، در حالی که کاربران عمومی حتی ممکن است حقوق خواندن دادهها را نداشته باشند.
در گذشته، هر مخزن دادهای (مانند پایگاههای داده یا سیستمهای فایلی) نیاز به روشها و زبانهای خاص خود داشت و فرمتهای ذخیرهسازی آنها اغلب ناسازگار بودند. با گذشت زمان، استانداردهایی مانند SQL، ODBC، XML و Web Services توسعه یافتند تا به عنوان واسطهای بین زبانها و روشهای اختصاصی عمل کنند.
برخی از این استانداردها امکان تبدیل دادههای غیرساختاریافته (مانند HTML) به دادههای ساختاریافته (مانند XML) را فراهم میکنند. ساختارهایی مانند رشتههای اتصال و DBURLs نیز تلاش میکنند تا روشهای اتصال به پایگاههای داده را استانداردسازی کنند.