گوجیجیان پکن، واقع در خیابان گوجیجیان در پکن، روزگاری دانشگاه ملی چین در دورههای یوان، مینگ و چینگ بود. این مجموعه بهعنوان آخرین گوجیجیان چین شناخته میشود و بیشتر بناهای آن در دوران سلسله مینگ ساخته شدهاند. امروز گوجیجیان یکی از سایتهای مهم میراث فرهنگی چین به شمار میرود.
نام گوجیجیان در انگلیسی معمولاً به صورت Imperial Academy یا Imperial College ترجمه میشود؛ اما در نظام آموزشی سنتی چین، این نهاد جایگاهی فراتر از یک مدرسه داشت و بالاترین مرکز یادگیری کشور بود.
در جریان اصلاحات صدروزهٔ سلسله چینگ، کارکردهای آموزشی و اداری گوجیجیان عمدتاً به دانشگاه امپراتوری پکن، یعنی جینگشی داسوئهتانگ، منتقل شد؛ نهادی که بعدها با نام دانشگاه پکن شناخته شد. گوجیجیان سرانجام در سال ۱۹۰۵ تعطیل شد.
امپراتوران چین گاهی به گوجیجیان میآمدند و در برابر هزاران دانشجو، بخشهایی از کلاسیکهای کنفوسیوسی را میخواندند.
تاریخچه گوجیجیان پکن
نخستین بنای گوجیجیان در سال ۱۳۰۶ میلادی، یعنی در سال بیستوچهارم فرمانروایی ژیهیوان از دوره یوان، ساخته شد. این مجموعه بعدها در دوره مینگ، بهویژه در سالهای فرمانروایی یونگله و ژنگتونگ، بازسازی و نوسازی گستردهای را پشت سر گذاشت.
مسئولان اداری گوجیجیان با عنوانهایی چون رئیس یا جیجیو، مدیر آموزش یا سییه، و ناظر یا جیانچنگ شناخته میشدند. دانشجویان این مرکز نیز جیانشنگ نام داشتند و برنامه آموزشیشان عمدتاً بر مطالعه کلاسیکهای کنفوسیوسی متمرکز بود.
موقعیت و معماری
گوجیجیان در بخش مرکزی خیابان گوجیجیان قرار دارد و در مجاورت چند بنای شاخص امپراتوری پکن جای گرفته است. طراحی این مجموعه با سنت چینی همخوان است؛ سنتی که جایگاه معبد را در سمت چپ و مدرسه یا کالج را در سمت راست تعیین میکند.
در شرق گوجیجیان، معبد کنفوسیوس پکن قرار دارد؛ معبدی که دومین معبد بزرگ کنفوسیوس در چین است. در همین محدوده، معبد یونگهگونگ نیز قرار دارد که بزرگترین معبد لامایی پکن به شمار میرود.
کل مجموعه گوجیجیان رو به جنوب ساخته شده و زیربنای کلی آن قابل توجه است. در امتداد محور مرکزی مجموعه، دروازه جیشیان، دروازه تایشوه، طاق کاشیکاریشده، بییونگ، ییلونتانگ و ژینگییتینگ قرار دارند. در دو سوی شرقی و غربی مجموعه نیز شش تالار و عمارت با چیدمانی متقارن و سنتی دیده میشود.
چرا گوجیجیان پکن اهمیت دارد؟
- گوجیجیان آخرین دانشگاه ملی چین و یکی از مهمترین یادگارهای آموزش امپراتوری است.
- بیشتر ساختمانهای آن به دوره مینگ بازمیگردد و از این نظر ارزش میراثی بالایی دارد.
- این مجموعه پیوندی مستقیم با تاریخ دانشگاه پکن و تحول آموزش سنتی چین در اواخر دوره چینگ دارد.
- قرارگیری گوجیجیان در کنار معبد کنفوسیوس و معبد یونگهگونگ، این محدوده را به یکی از مسیرهای جذاب گردشگری تاریخی پکن تبدیل کرده است.
امروز گوجیجیان پکن فقط یک بنای قدیمی نیست؛ نمادی از جایگاه دانش، اخلاق کنفوسیوسی و نقش آموزش در اداره امپراتوری چین است.