آنتونی لاورنس؛ صدای خاور دور در رادیوی بیبیسی
آنتونی جان لاورنس (Anthony John Lawrence) که نشان امپراتوری بریتانیا (OBE) را داشت، روزنامهنگار بریتانیایی بود. شناختهشدهترین نقش او، خبرنگار ارشد رادیوی بیبیسی در خاور دور در طول جنگ ویتنام بود. او سرانجام در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۳ در هنگکنگ درگذشت.
کودکی و جوانی
لاورنس در ویمبلدون لندن چشم به جهان گشود؛ چهارمین فرزند از پنج فرزند خانواده. او مدرسه ابتداییاش را در محلهای توصیف میکرد که «محلهی خشن» بود؛ آنجا مدیر مدرسه گاهی مجبور میشد برای دانشآموزان فقیر که بدون پا به مدرسه میآمدند، درخواست کفش کند. او بعداً به مدرسه کینگز کالج (King's College School) رفت. لاورنس معتقد بود روزنامهنگاری در خون او جریان دارد؛ پدربزرگ و یکی از داییهایش در روزنامهها کار میکردند و پس از پایان دبیرستان، برای چند هفتهنامه لندنی به کار پرداخت.
او در جنگ جهانی دوم در ارتش بریتانیا و هنگ توپخانه سلطنتی در اروپا خدمت کرد و تا درجه سروانی پیش رفت. پس از آن، به واحد کنترل اطلاعات نیروهای بریتانیا در آلمان منتقل شد.
مسیر حرفهای روزنامهنگاری
لاورنس ادعا میکرد که الهامبخش ورودش به این حرفه، «دایی شیطانصفتش» آرتور لاورنس بوده است؛ روزنامهنگار، ویراستار، نویسنده و خبرنگار دیپلماتیک روزنامه دیلی میل. آنتونی کارش را با روزنامههای محلی پیش از وقفه جنگ جهانی دوم آغاز کرد. در آلمان و پس از پایان جنگ در ۱۹۴۵، مسیر حرفهایاش دوباره شکوفا شد؛ ابتدا با مشارکت در راهاندازی روزنامه دی تسایت (Die Zeit) و سپس با پیوستن به بخش جهانی بیبیسی در لندن. در سال ۱۹۵۶ به عنوان خبرنگار خاور دور به سنگاپور فرستاده شد و در ۱۹۵۸ به هنگکنگ منتقل شد. مجله رادیو تایمز (Radio Times) دربارهاش نوشت: «مردی از مکتب قدیم بیبیسی: محترم، فرهیخته، مهربان و مؤدب.»
در دوران حضورش در بیبیسی، لاورنس در ساخت دو مستند «چینیزاده» (Born Chinese) و «از خبرنگار ما» (From Our Correspondent) نقش داشت. او تا سال ۱۹۷۳ در این شبکه ماند و حتی پس از آن نیز گاه گزارشهایی تهیه کرد؛ از جمله پوشش زنده مراسم انتقال قدرت هنگکنگ از بریتانیا به چین در سال ۱۹۹۷. در سال ۱۹۷۲، در برنامه رادیویی «دیسکهای جزیره متروک» (Desert Island Discs) با روی پلاملی مصاحبه شد. او در اواخر دوران خبرنگاریاش، نخستین کتاب خود را با عنوان «خبرنگار خارجی» نوشت.
زندگی شخصی و خانواده
لاورنس همسر اولش، سیلویا را که در انتظار اولین فرزندشان بود، در جریان جنگ جهانی دوم از دست داد. سیلویا برای در امان ماندن از حملات هوایی به یک پناهگاه مادران باردار رفته بود، اما ساختمان هدف یک حمله مستقیم قرار گرفت.
لاورنس در سال ۱۹۴۶ با زنی آلمانی به نام ایرمگارد نول ازدواج کرد و در مصاحبهها بارها از حمایت و همراهی همسر دومش در دوران کارش در خاور دور قدردانی کرد. پسرش الکس که در زمان نقل مکان به سنگاپور ۸ سال داشت، با هدیهی یک میمون خانگی راضی شد این تغییر مکان را بپذیرد! اما هنگام رفتن به هنگکنگ، الکس را به مدرسه شبانهروزی در انگلستان فرستادند. لاورنس هر دو همسر و پسرش را از دست داد؛ ایرمگارد در ۲۰۰۱ درگذشت.
بازنشستگی و خدمات اجتماعی
لاورنس بازنشسته شد اما در هنگکنگ ماند و به فعالیتهای خود ادامه داد؛ از جمله تألیف چند کتاب دیگر. او مدتی رئیس باشگاه خبرنگاران خارجی بود و به عنوان داوطلب در خدمات اجتماعی بینالمللی (ISS) مشارکت کرد؛ جایی که در سال ۱۹۸۸ رئیس آن شد و اکنون پناهگاهی به نام او وجود دارد. لاورنس از برنامههای آموزشی کودکان پناهنده ویتنامی در هنگکنگ حمایت میکرد و از مقامات میخواست برای پیوند خانوادههای مهاجر از چین اصلی اقدام کنند.
او در فهرست افتخارات سال نو ۲۰۱۳ نشان OBE را برای خدماتش به جامعه هنگکنگ دریافت کرد و در اوت ۲۰۱۲ صد ساله شد.
آثار مکتوب
- خبرنگار خارجی (زندگینامه) - انتشارات جورج آلن و آنوین، ۱۹۷۲
- چین: به رنگ (China: in Farbe) - انتشارات سودوست، ۱۹۸۰
- عشق چین (The Love of China) - انتشارات کراون، ۱۹۸۰
- چین: راهپیمایی دراز (China: the long march) - انتشارات کنپ، ۱۹۸۶ (با همکاری برایان بریک)
- چینیهای خوشبو (The Fragrant Chinese) - انتشارات دانشگاه چینی، ۱۹۹۳