آنناسین یک ترکیب شیمیایی سمی است که بهویژه در سیستم عصبی اثرات مخرب دارد. این ماده در برخی میوهها مانند پاوپاو، شیرینبیان و سرسوب از خانواده آنوناسه یافت میشود. آنناسین جزئی از دسته ترکیبات استاتوژنینها است.
کاربرد در طب سنتی
بهطور تاریخی، گیاهان و میوههای خانواده آنوناسه (بهویژه آنونا موریکاتا و آنونا اسکاموزا) در مناطق کارائیب به شکلهای مختلف مصرف میشدند. معمولاً از عصاره برگها در آب داغ بهصورت چای گیاهی استفاده میشد. در جزیره گوادلوپ، این چایها بیشتر بهدلیل خواص آرامشبخش مصرف میشدند و استفاده از آنها از کودکی تا کهنسالی ادامه داشت.
در گوادلوپ، ارتباطی بین مصرف مداوم چایهای حاوی آنناسین و بروز پارکینسون غیرمعمول در مردان سالمند مشاهده شد. مطالعات نشان داد که از ۸۷ بیمار مبتلا به پارکینسون، ۳۹ درصد به شکل غیرمعمول این بیماری مبتلا بودند.
سمیت عصبی
آنناسین یک نوروتوکسین فلجکننده و احتمالاً کشنده است. این ماده با مهار کردن کمپلکس I میتوکندری، توانایی سلولها در تولید انرژی را مختل میکند و باعث آپوپتوز یا نکروز سلولی میشود. سمیت آنناسین ۱۰۰ برابر بیشتر از MPP+، یک مهارکننده دیگر کمپلکس I، است.
مطالعات روی جوندگان نشان داد که مصرف آنناسین (۳.۸ تا ۷.۶ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن در روز به مدت ۲۸ روز) باعث ایجاد ضایعات مغزی مشابه بیماری پارکینسون میشود. یک میوه سرسوب متوسط حاوی ۱۵ میلیگرم آنناسین است، در حالی که یک قوطی نکتار تجاری حاوی ۳۶ میلیگرم و یک فنجان دمنوش حاوی ۱۴۰ میکروگرم است.
زیستساخت
زیستساخت آنناسین احتمالاً توسط یک پلیکتاید سینتاز ماژولار انجام میشود. این فرایند شامل ۱۷ ماژول با آنزیمهایی مانند ACP، AT، KS و KR است.