آندری دینکو کیست؟
آندری دینکو، متولد ۱۹۷۴، روزنامهنگار، مترجم و مدیر رسانهای بلاروسی است. او بهویژه با سردبیری «ناشا نیوا»، قدیمیترین هفتهنامه بلاروس، و سپس هدایت نشریههایی مانند «ناشا هیستوریا»، «آرکه»، «دودو» و «آستسیاروژنا: دزِتی!» شناخته میشود.
دینکو در دوران فعالیت خود، نقش مهمی در رشد رسانههای زبان بلاروسی و دفاع از روزنامهنگاری مستقل ایفا کرده است؛ مسیری که او را چندین بار با فشار و بازداشت از سوی مقامات بلاروس روبهرو کرده است.
زندگینامه و آغاز فعالیت حرفهای
دینکو کار خود را بهعنوان مترجم و مقالهنویس آغاز کرد و از زبانهای فرانسوی، ایتالیایی، انگلیسی، لهستانی و اوکراینی به بلاروسی ترجمه کرد. او از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۷ با «ناشا نیوا» همکاری داشت و از ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶ سردبیر این نشریه بود. پیش از آن، بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۰ در دانشگاه دولتی زبانشناسی مینسک تدریس میکرد.
او همچنین از بنیانگذاران مجله «آرکه» بود و بین سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ در شکلگیری و اداره آن نقش داشت. در سال ۲۰۱۸ به سردبیری «ناشا هیستوریا» رسید و از سال ۲۰۱۹، سردبیری نشریات کودکان به زبان بلاروسی «دودو» و «آستسیاروژنا: دزِتی!» را نیز بر عهده گرفت.
نقش دینکو در رشد «ناشا نیوا»
زیر نظر دینکو، «ناشا نیوا» به یکی از پربازدیدترین و مهمترین رسانههای زبان بلاروسی تبدیل شد. سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات، درباره او گفته است که دینکو کسی بود که موفقیت «ناشا نیوا» را تضمین کرد و این نشریه را به یکی از مهمترین رسانههای بلاروس تبدیل ساخت.
دینکو را میتوان یکی از چهرههای کلیدی روزنامهنگاری مستقل بلاروس دانست؛ کسی که رسانههای زبان بلاروسی را در دورهای دشوار زنده و اثرگذار نگه داشت.
جوایز و افتخارها
- جایزه شهروندی هانو النبوگن، ۲۰۰۳
- جایزه آکسفام-نوویب، ۲۰۰۶
- جایزه «برای شجاعت و حرفهایگری روزنامهنگاری»، ۲۰۰۶
- جایزه لورنتسو ناتالی، ۲۰۰۷
بازداشت در اعتراضات سال ۲۰۰۶
در جریان اعتراضات سال ۲۰۰۶ علیه نتایج انتخابات ریاستجمهوری بلاروس، دینکو در ۲۱ مارس همان سال در یک گردهمایی اعتراضی بازداشت شد و ده روز را در زندان گذراند. دفتر خاطرات او از دوران بازداشت بعدها منتشر و به چندین زبان ترجمه شد.
مقامات از همین بازداشت بهعنوان بهانهای برای خودداری از ثبت رسمی «ناشا نیوا» استفاده کردند.
سرکوب رسانههای مستقل و بازداشت سال ۲۰۲۱
پس از انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ بلاروس، اعتراضاتی سراسری در این کشور شکل گرفت. مخالفان و کشورهای غربی آن انتخابات را تقلبی دانستند و مقامات بلاروس در پاسخ، موج گستردهای از سرکوب رسانههای مستقل را آغاز کردند.
«ناشا نیوا» اعتراضات را پوشش داد، اما در نوامبر ۲۰۲۱، درست در صدوپانزدهمین سالگرد بنیانگذاریاش، بهعنوان رسانه «افراطی» ممنوع شد؛ وبسایت آن نیز در ژوئیه همان سال مسدود شد.
در آن زمان دینکو سردبیر «ناشا هیستوریا»، «آرکه» و مجله «آستسیاروژنا: دزِتی!» بود؛ نشریاتی که همگی با شبکه رسانهای «ناشا نیوا» پیوند داشتند.
بازداشت، اتهام و زندان آکرستسینا
در ۸ ژوئیه ۲۰۲۱، آندری دینکو همراه با یاهور مارتسینوویچ، سردبیر «ناشا نیوا»، و آندری اسکورکو، از دبیران این نشریه، بازداشت شد. ابتدا او را بر اساس ماده ۳۴۲ قانون کیفری بلاروس، مربوط به «سازماندهی یا آمادهسازی ناآرامیهای جمعی یا مشارکت در آنها»، مظنون اعلام کردند، اما اتهام رسمی ارائه نشد.
بازداشت او سپس بر اساس بند ۲ ماده ۲۱۶ قانون کیفری بلاروس، با موضوع «ایجاد خسارت مالی بدون نشانههای سرقت»، ادامه یافت. دینکو، مانند بسیاری از زندانیان سیاسی دیگر، در زندان آکرستسینا در سلولهایی نگهداری شد که چراغ آنها هیچگاه خاموش نمیشد و از تشک، ملزومات شخصی و وسایل فردی محروم بود.
شناسایی بهعنوان زندانی سیاسی
در ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۱، ده سازمان حقوق بشری، از جمله مرکز حقوق بشر «ویاسنا»، انجمن روزنامهنگاران بلاروس، کمیته هلسینکی بلاروس و مرکز قلم بلاروس، در بیانیهای مشترک دینکو را زندانی سیاسی دانستند.
نه روز بعد، در ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۱، او با تعهد حضور آزاد شد. دینکو تجربه بازداشت خود را «مانند بودن در جهنم» توصیف کرد و گفت زندانیان آکرستسینا در شرایطی غیرانسانی نگهداری میشوند.
زندگی شخصی
آندری دینکو با ناتالیا دینکو ازدواج کرده و سه فرزند به نامهای یاکوب، یوستینا و واسیل دارد.
پیوند بیرونی
دفتر خاطرات زندان آندری دینکو در PEN/Opp منتشر شده است.