معرفی
بارون الکساندر واسیلکو فون سرتسکی (۱۷ دسامبر ۱۸۲۷ – ۲۰ اوت ۱۸۹۳)، دولتمرد رومانیاییتبار امپراتوری اتریش-مجارستان، فرماندار دوچی بوکووینا و عضو مجلس اشراف (مجلس اعیان شورای امپراتوری اتریش) بود.
فعالیتهای سیاسی و فرهنگی
الکساندر پس از دریافت مدرک دیپلم در سال ۱۸۴۶، فلسفه و حقوق را در دانشگاههای چرنوویتس و لِمبرگ خواند. از سال ۱۸۵۰ به عنوان وکیل در چرنوویتس فعالیت کرد و پس از ۱۸۵۹، مدیریت املاک پدرش (بارون یوردکی) را بر عهده گرفت.
او به «حزب محافظهکار خودمختار رومانیایی» پیوست و در سال ۱۸۶۲، با انتخاب به عنوان نماینده این حزب در مجلس بوکووینا، رسماً وارد عرصه سیاست شد.
در سال ۱۸۶۳، واسیلکو فون سرتسکی به تأسیس انجمن «یونیمئا» کمک کرد؛ تشکلی که تأثیرگذارترین اتحادیه فکری، فرهنگی و سیاسی رومانیایی در قرن نوزدهم به شمار میرفت. او همواره از این انجمن حمایت کرد و بعدها به عضویت افتخاری آن درآمد.
در ۲۴ فوریه ۱۸۶۷، امپراتور فرانتس یوزف، او را به عنوان جانشین پدرش در مجلس اشراف (مجلس اعیان پارلمان امپراتوری در وین) منصوب کرد. او به مدت سیزده سال تنها نماینده دوچی بوکووینا در این مجلس بود. سرانجام در سال ۱۸۸۰، سیلوستر موراریو-آندریهویچ، متروپولیتن بوکووینا و دالماسی نیز به عضویت این نهاد درآمد.
واسیلکو فون سرتسکی از ۱۸۷۰ تا ۱۸۷۱ و بار دیگر از ۱۸۸۴ تا ۱۸۹۲، سمت فرمانداری دوچی بوکووینا را بر عهده گرفت. او با همراهی سایر نمایندگان پارلمان (از جمله هورموزاکی، کاستین و فلوندور)، در وین برای محدود کردن انحصار و استبداد کلیسای ارتدوکس شرقی مبارزه کرد و توجهات زیادی را جلب نمود.
به واسطه ارتباطاتش با دربار وین، در سال ۱۸۷۶ موفق شد زبان رومانیایی را به عنوان زبان آموزش در دبیرستان سوچاوا به رسمیت بشناساند. چند سال بعد، اجازه تدریس به زبان رومانیایی در کلاسهای ویژه دبیرستانهای چرنوویتس نیز صادر شد.
او با وجود جایگاه پیشگام خود در جناح فدرالیست اشراف رومانیایی و مقام فرمانداریاش، همواره بر این باور بود که تمام شهروندان حق دارند آیین و فرهنگ خود را آزادانه پیاده کنند و زبان مادریشان به رسمیت شناخته شود؛ اما این امر باید همواره تحت حمایت پادشاهی هابسبورگ و رهبری امپراتور صورت گیرد. پس از تأسیس پادشاهی رومانی در ۱۸۸۱، الکساندر مخالف سرسخت اتحاد بوکووینا با رومانی شد.
در سخنرانی آغازین خود به عنوان فرماندار در پارلمان بوکووینا (۲۲ ژوئیه ۱۸۸۴) که به زبان آلمانی ایراد شد، از تمام نمایندگان خواست تا برای حفظ خودمختاری استان در چارچوب دولت اتریشی متحد شوند. او همچنین برای به رسمیت شناختن قانونی زبانهای آلمانی، رومانیایی و روتنیایی تلاش کرد و تأکید نمود که زبان آلمانی پیوند مشترک تمامی اقوام ساکن در پادشاهی است؛ زبانی که از نظر تاریخی و عملی به تنها زبان رسمی تبدیل شده و باید بر اساس آن حکومت شود. به همین دلیل، او را از پیشگامان اولیه ایده «اروپای متحد ملل» میدانند.
در سال ۱۸۸۵، اعلیحضرت امپراتوری نشان تاج آهن درجه دو را به او اعطا کرد و در ۱۸۸۸، به مناسبت انتصاب مجددش به سمت فرمانداری، عنوان «مشاور خصوصی واقعی» را دریافت نمود.
مرگ ناگهانی او در سال ۱۸۹۳، موجب اندوه و تأسف عمیقی در میان مردم، دوستان و حتی مخالفان سیاسیاش شد.
خانواده
الکساندر پسر بارون یوردکی (متولد ۴ مارس ۱۷۹۵، قلعه برهومت - درگذشته ۶ نوامبر ۱۸۶۱) و همسرش پولخریا کالموتچی (متولد ۳ نوامبر ۱۸۱۱ - درگذشته ۲۲ اوت ۱۸۹۵) بود. او در ۱۶ ژوئن ۱۸۵۹ در قلعه هلینیتسا با کاترینا (متولد ۲۱ ژوئیه ۱۸۴۳ - درگذشته ۲۷ دسامبر ۱۹۲۰)، دختر یوردکی ریتتر فون فلوندور (مالک زمین و قلعه هلینیتسا) ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهار پسر بود:
- گئورگ (۱۸۶۴-۱۹۴۰): او نیز دولتمرد اتریش-مجارستان و فرماندار دوچی بوکووینا شد.
- اشتفان (متولد ۱۰ ژوئن ۱۸۶۹ - درگذشته ۳۱ اوت ۱۹۳۳): افسر و مشاور وزارتخانه در وزارت کشور.
- الکساندر (متولد ۲ فوریه ۱۸۷۱ - درگذشته ۲۱ ژوئیه ۱۹۲۰): رئیس تشریفات آرشیدوک هاینریش فردیناند، سرهنگ دوم و معاون اداره اطلاعات نظامی (اویدنتسبورو).
- ویکتور (متولد ۱۹ مه ۱۸۷۲ - درگذشته ۱۳ ژوئیه ۱۹۳۴): کشیش ارتدوکس نظامی، سپس ارشدیاکون و اگزارک در وین.
امپراتور کارل اول اتریش در سال ۱۹۰۵ عنوان «مأمور امپراتوری» را به آنها اعطا کرد و در ۲۹ اوت ۱۹۱۸، آنها را به عنوان «کنتهای اتریشی واسیلکو فون سرتسکی» منصوب نمود. در سال ۱۹۰۷، این خانواده به عضویت موروثی مجلس اعیان شورای امپراتوری اتریش درآمد.
املاک و داراییها
او با اختصاص ۲۸ هزار هکتار زمین، به واسطه فراوانی، بزرگترین مالک اراضی بوکووینا و یکی از بزرگترین مالکان امپراتوری اتریش-مجارستان به شمار میرفت. از آنجا که برادرانش بدون فرزند درگذشتند، امپراتور فرانتس یوزف اول در سال ۱۸۸۸ با موافقت هر دو مجلس پارلمان، به او اجازه داد یک «صندوق امانت غیرقابل انتقال» (رئالفیدایکومیس) تأسیس و اداره کند.
برای پیشرفت کشاورزی در املاکش، دو روستا را به نام خود و همسرش بنیان نهاد: «آلکساندردورف» (۱۸۶۳) و «کاتارینندورف» (۱۸۶۹). او کشاورزان لوتریان آلمانی را از منطقه و گالیسیا در این روستاها اسکان داد و در هر دو مکان مدرسه آلمانی ساخت (۱۸۷۰ و ۱۸۷۵). خانوادههای اسکانیافته باید برای نگهداری این مدارس هزینههای منظم و کمی پرداخت میکردند. چون نزدیکترین کلیسای لوتری ۷۰ کیلومتر دورتر در چرنوویتس بود، او برای این دو روستا یک کلیسای لوتری بنا نهاد.
این بارون در سال ۱۸۸۶ ساختمان «کاخ واسیلکو» را در شماره ۳۸ خیابان هرنگاسه چرنوویتس خریداری کرد. او همچنین ساخت «قلعه برهومت» را تکمیل نمود؛ قلعهای که در تهاجم روسها در سال ۱۹۱۵ و در جریان جنگ جهانی اول طعم حریق شد. در سال ۱۸۸۹، بارون دستور ساخت کلیسای جدیدی را در برهومت صادر کرد.
در سال ۱۹۲۴، «خیابان واسیلکو» در چرنوویتس (خیابان فرعی هرنگاسه که به نام این خانواده بود) به افتخار او تغییر نام داد. پاول سلان، نویسنده آلمانی-یهودی، در شماره ۵ همین خیابان بزرگ شد.