8 مقاله
رسالهای در باب احتمال، نوشته جان مینارد کینز، اثری بنیادین در فلسفه احتمال است که در ۱۹۲۱ منتشر شد. این کتاب نظریه کلاسیک احتمال را به چالش کشید و رویکردی «رابطهگرایانه منطقی» را پیشنهاد کرد. کینز احتمال را رابطهای منطقی میان شواهد و فرضیهها دانست، نه صرفاً کمیتی قابل اندازهگیری.
کتاب «ساختار انقلابهای علمی» نوشته توماس کون، فیلسوف علم، تحولی در تاریخ، فلسفه و جامعهشناسی علم ایجاد کرد. کون نظریه «توسعه از طریق انباشت» را به چالش کشید و مدل «انقلابی» را مطرح کرد که در آن دورههای «علم عادی» با پیشرفت تراکمی، با دورههای انقلاب علمی که به پارادایمهای جدید میانجامد، جایگزین میشوند.
جعبهسیاهسازی فرایندی اجتماعی در مطالعات علم است که پیچیدگیهای داخلی یک سیستم را پنهان میکند. این مفهوم از برونو لاتور الهام گرفته و نشان میدهد که موفقیت علم و فناوری، درک آنها را دشوارتر میکند. رویکردهای سازندهگرای اجتماعی تلاش میکنند این جعبهسیاه را باز کنند تا روابط و بازیگران پنهان را آشکار سازند.
کثرتگرایی معرفتشناختی رویکردی در فلسفه و علوم مختلف است که بر ضرورت استفاده از روشهای متعدد شناختی برای درک کامل پدیدهها تأکید دارد. این دیدگاه در برابر تقلیلگرایی و محدود شدن به یک روش واحد ایستادگی میکند.
دیوید مارکوس نایت (۱۹۳۶-۲۰۱۸)، استاد برجسته تاریخ و فلسفه علم در دانشگاه دورام بود. او با رویکردی منحصربهفرد که تاریخ کتاب، تاریخ اجتماعی و تاریخ زیستنامهای را درهم میآمیزد، آثار ارزشمندی در تاریخ شیمی و الهیات طبیعی خلق کرد.
بتهای قبیلهای، اصطلاح فرانسیس بیکن، به خطاهایی اشاره دارد که ریشه در طبیعت مشترک انسان دارند؛ از انسانانگاری تا اعتماد بیش از حد به حواس.
آندریاس رُشلاوب (۱۷۶۸-۱۸۳۵)، پزشک برجسته آلمانی، از دانشگاههای وورتسبورگ و بامبرگ فارغالتحصیل شد. او با ارائه نظریه «قابلیت تحریکپذیری»، که اصلاحی بر نظریه برونیانیسم بود، در پیشبرد طب رمانتیک نقش بسزایی ایفا کرد. رُشلاوب با همکاری متفکرانی چون شلینگ، به جایگاه ویژهای در تاریخ پزشکی دست یافت و بر رویکردهای علمی و پویا در این حوزه تأثیر گذاشت.
این نمایه، فهرستی از مقالات مرتبط با فلسفه علم را برای مخاطبان فارسیزبان فراهم میکند و تمرکز بر مباحث اصلی، مفاهیم کلیدی و رویکردهای پژوهشی دارد.
