مثلث رشد تیمور شرقی، اندونزی و استرالیا
مثلث رشد تیمور شرقی، اندونزی و استرالیا (TIA-GT) یک ابتکار مشترک میان مناطق شرقی اندونزی، شمالی استرالیا و جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی است. هدف اصلی این طرح، ارتقاء و تقویت رشد اقتصادی از طریق توسعه یکپارچه اقتصادی در منطقه است. این مثلث در سال ۲۰۱۲، پس از دیدار رئیسجمهور اندونزی، سوسیلو بامبانگ یودویونو با نخستوزیر استرالیا، جولیا گیلارد و نخستوزیر تیمور شرقی، زانانا گوسماو تأسیس شد.
این ابتکار به دنبال حمایت از توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است، عمدتاً از طریق جذب سرمایهگذاری، توسعه صنایع تولیدی، ارتقاء سرمایه انسانی و ایجاد روابط همکاری قویتر میان سه کشور.
پیشینه
مثلث رشد به عنوان نتیجه شناسایی منافع مختلف هر کشور در مشارکت در یک ابتکار مشترک شکل گرفت. دولت اندونزی معتقد است این طرح فرصتی برای توسعه و تقویت اقتصادی مناطق شرقی اندونزی فراهم میکند. دولت استرالیا نیز به دنبال تنوعبخشی به صنعت مبتنی بر معدن خود و توسعه مثبت شهر داروین و مناطق اطراف آن است. تیمور شرقی نیز پتانسیل تبدیل شدن به یک مرکز تولیدی و لجستیکی برای مواد خام و محصولات نیمهپردازش شده جزایر اطراف اندونزی را میبیند.
پیشینه کشورهای عضو مثلث رشد
هر سه کشور در منطقه آسیا-پاسفیک قرار دارند. تیمور شرقی از قرن شانزدهم تحت استعمار پرتغال بود و در ۲۸ نوامبر ۱۹۷۵ استقلال خود را اعلام کرد. با این حال، نه روز بعد توسط اندونزی اشغال و به عنوان یکی از استانهای این کشور اعلام شد. روابط استرالیا و اندونزی پیش از این رویداد مثبت بود، اما در طول اشغال تیمور شرقی، مقامات و مردم استرالیا مخالفت خود را با این اشغال اعلام کردند. در سال ۱۹۹۹، تیمور شرقی با حمایت سازمان ملل متحد به استقلال دست یافت و استرالیا در تثبیت این کشور نقش مهمی ایفا کرد.
تاریخچه مثلث رشد
مثلث رشد نتیجه چندین دیدار و مذاکره میان سه کشور است. وزیر اقتصاد و توسعه تیمور شرقی، ژوائو گونسالوس، این طرح را به رئیسجمهور اندونزی پیشنهاد داد. در آوریل ۲۰۱۱، رئیس سابق دولت قلمرو شمالی استرالیا، پل هندرسون، علاقه خود را به مشارکت در این ابتکار اعلام کرد. در ژانویه ۲۰۱۲، استرالیا و اندونزی منطقه آزاد تجاری را در قلمرو خود ایجاد کردند. در مه ۲۰۱۲، گزارشی به دولت فدرال استرالیا ارائه شد که پتانسیل همکاری میان استرالیا، تیمور شرقی و اندونزی را برجسته کرد.
آسهآن و کشورهای عضو مثلث رشد
آسهآن یک سازمان بیندولتی منطقهای است که ده کشور جنوب شرقی آسیا را برای همکاریهای متقابل در زمینههای اقتصادی، سیاسی، امنیتی، نظامی، آموزشی و فرهنگی متصل میکند. استرالیا عضو آسهآن نیست، اما جزو آسهآن پلاس شش است. تیمور شرقی از مارس ۲۰۱۱ درخواست عضویت در آسهآن را ارائه کرده، اما تاکنون موفق به پیوستن نشده است.
مثلثهای رشد دیگر
مفهوم مثلث رشد از موفقیت ابتکارهای مشابه در جنوب شرقی آسیا و اقیانوسیه الهام گرفته است. مثالهایی از مثلثهای رشد دیگر شامل منطقه بزرگ متکونگ، منطقه رشد شرق آسهآن، مثلث رشد اندونزی-مالزی-تایلند و مثلث توسعه کامبوج-لائوس-ویتنام است.