شورای کلیسا در نظام پرسبیتری چیست؟
شورا، که از واژه لاتین sessio بهمعنای «نشستن» گرفته شده، هیئتی از مشایخ منتخب است که اداره هر کلیسای محلی را در نظام حکمرانی پرسبیتری بر عهده دارد. این نهاد گاهی کنسیستوری یا هیئت کلیسا نیز نامیده میشود.
در عمل، گروهی از مشایخ از طریق مرجعی تصمیمگیر به نام شورای کلیسایی یا Kirk Session برای جماعت محلی تصمیم میگیرند. اعضای این شورا معمولاً کشیش آن جماعت، یعنی مشایخ تعلیمدهنده، و مشایخ ادارهکننده دیگرند؛ مشایخی که گاهی مشایخ غیرکشیش نیز خوانده میشوند.
- کشیش یا مشایخ تعلیمدهنده: مسئولیت تعلیم، موعظه و هدایت معنوی جماعت را بر عهده دارد.
- مشایخ ادارهکننده: در کنار کشیش، اداره و نظارت جماعت را بر عهده میگیرند.
- رئیس جلسه: در بیشتر شاخههای این سنت، کشیش جلسه شورا را تشکیل میدهد و اداره آن را بر عهده دارد.
انتصاب دینی مشایخ در این سنت معمولاً مادامالعمر است. بنابراین اگر کسی بعدها دوباره به شورا انتخاب یا منصوب شود، تنها جایگاهش را آغاز میکند و نیازی به انتصاب دینی دوباره نیست.
حق رأی کشیش و مشایخ
در بیشتر شاخههای کلیسایی، کشیش بهعنوان رئیس جلسه فعالیت میکند و همه مشایخ در شورا رأی برابر دارند. با این حال، در برخی سنتها کشیش حق رأی ندارد.
با وجود این، وقتی اعضای حاضر زوجاند و حدنصاب شورا برقرار است، کشیش ممکن است با رأی تعیینکننده خود گره مساوی آرا را باز کند. در نظام کلیسایی کلیسای پرسبیتری آمریکا و کلیسای پرسبیتری انجیلی ایالات متحده آمریکا، کشیش و کشیش همکار بهعنوان اعضای شورا در همه موضوعات حق رأی دارند؛ هرچند کشیش معمولاً جز در موارد تساوی آرا از رأی دادن خودداری میکند. کشیش عضو دارای حق رأیِ جماعت محسوب نمیشود.
وظایف شبانی و اجرایی شورا
مشایخ عضو شورا هم بهصورت جمعی اختیار اجرایی دارند و هم مسئولیت شبانی. بسیاری از آنان بهطور منظم با گروهی از اعضای جماعت و خانوادههایشان در ارتباط شبانیاند.
در نقش شبانی، مشایخ بهندرت مسائل را به جلسه شورا میکشانند؛ بیشتر آنها را بهصورت خصوصی یا با کمک کشیش یا مشاوری دیگر حلوفصل میکنند.
در نقش اجرایی، برخی شوراها با وجود نظارت پرسبیتری منطقهای، اختیار کامل اداره همه امور جماعت، اعم از معنوی و مادی، را دارند. این وضعیت در کلیسای اسکاتلند با عنوان لاتین quoad omnia شناخته میشود؛ یعنی اختیار در همه امور.
در جماعتهای دیگر، هیئت جماعت، شورای شماسان یا کمیته مدیریت جداگانهای امور مالی و نگهداری اموال را بر عهده میگیرد. این هیئت مالی بخش زیادی از کارهای روزمره را از دوش شورا برمیدارد، اما همچنان زیر نظر شورا عمل میکند.
جایگاه شورا در ساختار کلیسایی
شوراهای کلیسایی همچنان نخستین مرجع در ساختار حکمرانی کلیسای پرسبیتریاند. این شوراها زیر نظر پرسبیتری منطقهای قرار دارند؛ همان نهادی که کشیش و دستکم یک مشایخ ادارهکننده را برای آن جماعت تأیید و اعزام میکند.
کشیش عضو جماعت محلی محسوب نمیشود، بلکه عضو پرسبیتری است؛ بنابراین نظارت روحانی بر او بر عهده پرسبیتری است. در مقابل، اعضای جماعت، از جمله مشایخ ادارهکننده، زیر نظارت روحانی شورای کلیساییاند.
این ساختار نمود عملی آموزه پروتستانیِ کاهنی همه مؤمنان است. از آنجا که همه مشایخ منصوب دینی شدهاند، برخی برای اداره و برخی برای تعلیم، رئیس جلسه بهعنوان نخست میان برابران بر جمع مشایخ ریاست میکند.
منشی شورا
کسی که صورتجلسات شورا را ثبت میکند و دفاتر مربوط به عضویت، تولدها، تعمیدها، درگذشتها و فهرست مشایخ را نگهداری میکند، منشی شورا نام دارد.
اما اهمیت این نقش بسیار فراتر از شرح وظایف رسمی آن است. منشی شورا در حوزه رهبری و نفوذ درون جماعت، همراه و شریک کشیش است. او اغلب از زبان جماعت و مشایخ، راهنمایی و دلگرمی لازم را به کشیش منتقل میکند و در بسیج منابع و پشتیبانی برای اجرای طرحهای کشیش نقشی کلیدی دارد.
همچنین بخوانید
کنسیستوری ژنو