گوسفند ریا: نژادی سوئیسی با پشم فرش‌بافی

گوسفند ریا: نژادی خاص از سوئد

گوسفند ریا، که با نام‌های Ryafår یا Swedish Carpet Wool Sheep نیز شناخته می‌شود، یکی از نژادهای گوسفند بومی کشور سوئد است. خاستگاه این نژاد به گوسفندان بومی سوئدی و نروژی بازمی‌گردد و بخشی از میراث گوسفندان Spælsau نروژی را نیز در خود دارد. نام این نژاد از کاربرد اصلی پشم آن گرفته شده است: تولید پشم ریا (rya-wool) که به دلیل بلندی، موج‌دار بودن و درخشندگی‌اش، ماده‌ای ایده‌آل برای بافت فرش‌های نفیس به شمار می‌رود.

تاریخچه و احیا

در اوایل قرن بیستم، جمعیت گوسفندان پشم بلند در استان دالارنا (Dalarna) سوئد رو به کاهش گذاشت. این مسئله زنگ خطری برای بقای این نژاد بود و منجر به تلاش‌هایی برای احیای گوسفند ریا شد. در سال ۲۰۰۰، جمعیت این گوسفندان به حدود دو هزار راس رسید و عمدتاً در مناطق شمالی و مرکزی سوئد، به‌ویژه در استان دالارنا، یافت می‌شوند. این گوسفندان معمولاً در گله‌های کوچک نگهداری می‌شوند.

در ابتدای قرن بیستم، گوسفندانی با پشم بلند در دالارنا وجود داشتند که پشم آن‌ها برای تزئین لباس‌های ملی محبوبیت داشت. در سال ۱۹۱۵، تلاش‌های اصلاح نژادی برای به دست آوردن گوسفندانی که این «پشم ریا» را تولید کنند، آغاز شد.

مشخصات ظاهری و فیزیکی

گوسفند ریا جثه‌ای متوسط با پاهایی نسبتاً کوتاه دارد. پشم آن بلند، محکم و براق است. بخش‌هایی مانند پاها، دم، پیشانی، گونه‌ها و تاج سر فاقد پشم هستند. طول پشم بره‌ها در سه ماهگی می‌تواند قابل توجه باشد و در گوسفندان بالغ، این طول به مراتب بیشتر است. نیمی از پشم گوسفند از نوع پوشش مویی (hair coat) تشکیل شده که باید درخشنده باشد و موج‌های مشخص و پهنی داشته باشد. هدف اصلاح نژادی، دستیابی به الیاف پشمی با طول حداقل ۱۵ سانتی‌متر و حداکثر ۳ موج در هر ۵ سانتی‌متر است.

رنگ غالب این گوسفندان سفید است، اما افراد خاکستری، سیاه و قهوه‌ای نیز در میان آن‌ها دیده می‌شود. ارتفاع شانه گوسفندان بالغ نر ۷۵ سانتی‌متر و ماده‌ها ۷۰ سانتی‌متر است. وزن زنده نرها به ۷۰ کیلوگرم و ماده‌ها به ۵۰ کیلوگرم می‌رسد. هر دو جنس نر و ماده شاخ ندارند (polled) و دم بلند دارند.

قابلیت باروری و سازگاری

گوسفند ریا به باروری بالای خود نیز شهرت دارد؛ به طوری که به طور متوسط ۲.۱ بره در هر زایمان به دنیا می‌آورد. این نژاد همچنین با سهولت زایمان و توانایی چرا در مناطق ناهموار و صعب‌العبور شناخته می‌شود.

جستارهای وابسته

• ریا (Rya)

منابع

• نژادهای گوسفند خاسته از سوئد
• نژادهای گوسفند