پیشمیتوکندری، باکتری همزیست فرضی است که میتوکندریهای یوکاریوتها از آن منشأ گرفتهاند. این فرآیند در نتیجه همزیستی باستانی رخ داده و یوکاریوتهای هوازی را ایجاد کرده است.
فیلوژنی
تحلیلهای فیلوژنتیک ژنهای باقیمانده در میتوکندریهای امروزی، منشأ آلفاپروتئوباکتریایی را نشان میدهند. با وجود پیشنهاد گروه ریکتسیالز به عنوان نزدیکترین نسب، شواهد قطعی در مورد گروه دقیق منشأ وجود ندارد. مطالعات مارتین و همکاران، میتوکندریها را به عنوان گروه خواهری آلفاپروتئوباکتریاها معرفی میکنند.
متابولیسم
بر اساس بازسازی پروتئوم توسط گابالدون و هوینن، پیشمیتوکندری باکتری هوازی بوده که از لیپیدها، گلیسرول و مواد میزبان برای تنفس استفاده میکرده است. دستکم ۶۳۰ خانواده ژنی از این باکتری در ژنوم یوکاریوتها باقی ماندهاند.