رئیسجمهور آفریقای جنوبی همزمان رئیس کشور، رئیس دولت و فرمانده کل نیروهای مسلح این کشور است. وی توسط مجلس ملی، مجلس سفلی پارلمان، انتخاب میشود و معمولاً رهبر بزرگترین حزب سیاسی است. از سال ۱۹۹۴ تاکنون، این سمت عمدتاً در اختیار کنگره ملی آفریقا بوده است.
قانون اساسی آفریقای جنوبی، دوره ریاستجمهوری را به دو دوره پنجساله محدود کرده است. اولین رئیسجمهور منتخب پس از تصویب قانون اساسی جدید، نلسون ماندلا بود. رئیسجمهور فعلی، سیریل رامافوزا است که در سال ۲۰۱۸ پس از استعفای جاکوب زوما به این سمت انتخاب شد.
تاریخچه
پیش از سال ۱۹۹۴، سمت ریاستجمهوری عمدتاً تشریفاتی بود. با پایان آپارتاید و تصویب قانون اساسی جدید، این سمت به یک جایگاه اجرایی قدرتمند تبدیل شد. نظام سیاسی آفریقای جنوبی ترکیبی از عناصر پارلمانی و ریاستجمهوری است که در آن رئیسجمهور توسط پارلمان انتخاب میشود، نه مستقیماً توسط مردم.
وظایف رئیسجمهور
رئیسجمهور مسئولیت اجرای قانون اساسی و قوانین کشور را بر عهده دارد. وی کابینه را منصوب میکند و در فرآیند قانونگذاری نقش دارد. همچنین، رئیسجمهور میتواند لایحهها را وتو کند یا درخواست همهپرسی دهد. بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح، وی در سیاست خارجی و امنیتی کشور نقش کلیدی دارد.