عدنان ابوولید الصحراوی؛ از جبهه پولیساریو تا رهبری داعش در صحرای بزرگ

Adnan Abu Walid al-Sahrawi
📅 7 اسفند 1404 📄 431 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

عدنان ابوولید الصحراوی، بنیان‌گذار و رهبر شاخه داعش در صحرای بزرگ بود که پس از سال‌ها فعالیت در گروه‌های شبه‌نظامی مختلف، سرانجام در سال ۲۰۲۱ در عملیات نیروهای فرانسوی کشته شد.

پیشینه و دوران جوانی

لهبیب ولد علی ولد سعید ولد یومانی، که بعدها با نام مستعار عدنان ابوولید الصحراوی شناخته شد، در ۱۶ فوریه ۱۹۷۳ در شهر العیون واقع در صحرای غربی به دنیا آمد. او در خانواده‌ای متمول و بازرگان رشد کرد که به دلیل تنش‌های سیاسی، ناچار به ترک زادگاه خود و اقامت در اردوگاه‌های پناهندگان در الجزایر شدند. الصحراوی در ابتدا به جبهه پولیساریو پیوست و آموزش‌های نظامی دید، اما پس از وعده‌های سازمان ملل برای برگزاری همه‌پرسی در مورد وضعیت صحرای غربی، از فعالیت نظامی کناره‌گیری کرد.

تحصیلات و گرایش به افراط‌گرایی

او در رشته علوم اجتماعی در دانشگاه منتوری قسنطینه تحصیل کرد و در سال ۱۹۹۷ فارغ‌التحصیل شد. یک سال بعد به اتحادیه جوانان صحرا پیوست. با این حال، نقطه چرخش زندگی او در سال ۲۰۰۴ رقم خورد؛ زمانی که گفته می‌شود به دلیل مشکلات جسمی و افسردگی، پس از ارتباط با دانشجویان مؤسسه ابن‌عباس در نواکشوت، به سمت دیدگاه‌های افراطی اسلامی گرایش پیدا کرد.

فعالیت در گروه‌های شبه‌نظامی

در اواخر سال ۲۰۱۰، الصحراوی الجزایر را به مقصد شمال مالی ترک کرد و به واحد «طارق بن زیاد»، از زیرمجموعه‌های القاعده در مغرب اسلامی پیوست. در اکتبر ۲۰۱۱، او در کنار چهره‌هایی چون احمد التلمسی، گروه موسوم به «جنبش توحید و جهاد در غرب آفریقا» (MUJAO) را پایه‌گذاری کرد. او به عنوان سخنگو و عضو شورای شورای این گروه، نقش کلیدی در برقراری ارتباط با رسانه‌های بین‌المللی داشت.

تأسیس شاخه داعش و عملیات‌های خونین

در ۱۳ مه ۲۰۱۵، ابوولید الصحراوی با ابوبکر البغدادی، رهبر وقت داعش، بیعت کرد و گروه «دولت اسلامی در صحرای بزرگ» (IS-GS) را تشکیل داد. این اقدام باعث شکاف در گروه‌های جهادی منطقه شد، چرا که برخی رهبران مانند مختار بالمختار این بیعت را نپذیرفتند.

تحت رهبری او، عملیات‌های متعددی علیه نیروهای محلی و بین‌المللی انجام شد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

  • تهدید مستقیم دولت مراکش در سال ۲۰۱۶.
  • حمله به جوامع محلی در نیجر و متهم کردن آن‌ها به همکاری با فرانسه.
  • طراحی و اجرای کمین تونگو تونگو در سال ۲۰۱۷ که منجر به کشته شدن سربازان نیجری و آمریکایی شد.

مرگ در عملیات پهپادی

در پی فعالیت‌های تروریستی گسترده، ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ پاداشی ۵ میلیون دلاری برای اطلاعات منجر به دستگیری او تعیین کرد. سرانجام در ۱۷ اوت ۲۰۲۱، ارتش فرانسه طی یک عملیات دقیق پهپادی در جنگل‌های دانگالوس مالی، ابوولید الصحراوی را در حالی که سوار بر موتورسیکلت بود، هدف قرار داد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در سپتامبر همان سال رسماً مرگ او را تأیید کرد و مدتی بعد، گروه داعش نیز این خبر را پذیرفت.

الصحراوی برای نفوذ بیشتر در بافت اجتماعی منطقه و تسهیل تردد در مرزها، با زنی از قوم «فولانی» ازدواج کرده بود تا پیوندهای خود را با جوامع محلی مستحکم کند.

جمع‌بندی

مرگ ابوولید الصحراوی ضربه استراتژیک سنگینی به پیکره داعش در منطقه ساحل آفریقا بود. با این حال، پیچیدگی‌های قومی و نفوذ عمیق افراط‌گرایی در این منطقه نشان می‌دهد که حذف فیزیکی رهبران، تنها بخشی از راهکار مقابله با تروریسم در غرب آفریقا است.