سواپ نرخ بهره شبانه شاخص (OIS)
سواپ نرخ بهره شبانه شاخص (OIS) نوعی قرارداد سواپ نرخ بهره است که در آن پرداختهای ثابت دورهای به نرخ ثابت مشخصی وابستهاند و پرداختهای شناور به نرخ شناور محاسبهشده از نرخ بهره شبانه مرکب روزانه در دوره کوپن شناور مرتبط هستند. نکته مهم این است که مدت قرارداد OIS شبانه نیست، بلکه نرخ مرجع آن یک نرخ شبانه است.
نرخ شاخص معمولاً نرخی است که بانکها برای وامهای شبانه به یکدیگر پرداخت میکنند، مانند نرخ فدرال فاندز در آمریکا یا €STR در منطقه یورو. نرخ ثابت در OIS معمولاً کمتر از نرخ لیبور است، زیرا ریسک اعتباری طرف مقابل در آن محدودتر است.
اختلاف لیبور-OIS
اختلاف لیبور-OIS تفاوت بین نرخهای سواپ نرخ بهره مبتنی بر لیبور و نرخهای OIS برای یک دوره زمانی یکسان است. این اختلاف بهعنوان شاخصی از سلامت سیستم بانکی و سطح ریسک و نقدینگی در بازار پول تلقی میشود. افزایش این اختلاف معمولاً نشاندهنده کاهش تمایل بانکها به اعطای وام و افزایش ریسک اعتباری است.
در بحران مالی ۲۰۰۷-۲۰۱۰، این اختلاف به اوج تاریخی ۳۶۴ واحد پایه رسید، که نشاندهنده بحران شدید اعتباری بود. پس از آن، با بهبود شرایط بازار، این اختلاف به سطح طبیعی ۱۰-۱۵ واحد پایه بازگشت.
سنجش ریسک
نرخ لیبور معمولاً بهعنوان نرخ شناور تأمین مالی در نظر گرفته میشود که بسته به ریسک اعتباری بانک وامگیرنده نوسان دارد. در مقابل، OIS مبتنی بر نرخ شبانه است که معمولاً توسط بانک مرکزی تعیین میشود و ثبات بیشتری دارد. اختلاف بین این دو نرخ، نشاندهنده احتمال ورشکستگی بانکهای وامگیرنده و ریسک اعتباری آنهاست.