کلیسای میاگائو؛ گوهری باروک در دل فیلیپین
پریش سانتو توماس د ویانوئوا که بیشتر با نام کلیسای میاگائو شناخته میشود، یک کلیسای کاتولیک رومی در شهر میاگائو واقع در استان ایلوئیلو فیلیپین است. این کلیسا در تاریخ ۱۱ دسامبر ۱۹۹۳، به همراه سه کلیسای تاریخی دیگر (سن آگوستین مانیل، کلیسای نوئسترا سنیورا د لا آسونسیون در سانتا ماریا و سن آگوستین در پائوای)، تحت عنوان مجموعه «کلیساهای باروک فیلیپین» در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت. این مجموعه، چهار کلیسای باروک مربوط به دوران استعمار اسپانیا را در بر میگیرد.
تاریخچه پر فراز و نشیب
میاگائو پیش از آنکه به پریش مستقل تبدیل شود، تا سالهای مختلف تحت سرپرستی کشیشان گردشی قرار داشت؛ از اوتون تا ۱۵۸۰، از تیگبائوان تا ۱۵۹۲، از سن خواکین تا ۱۷۰۳ و از گیمبال تا ۱۷۳۱. سرانجام در سال ۱۷۳۱، این منطقه با حمایت سنت توماس ویانووا به پریش مستقل آگوستینیها تبدیل شد. با تأسیس پریش، کلیسا و صومعهای در منطقهای ساحلی به نام «اوبوس» ساخته شد و پدر فرناندو کامپورندو در سال ۱۷۳۴ نخستین کشیش پریش این شهر شد.
با این حال، حملههای مکرر مسلمانان مورو در سالهای ۱۷۴۱ و ۱۷۵۴، ساکنان را وادار کرد تا به مکانی امنتر نقل مکان کنند. در همین مکان جدید، ساخت کلیسایی دیگر در سال ۱۷۸۷ با کار اجباری و زیر نظر پدر فرانسیسکو گونزالس و فرماندار اسپانیایی دومینگو لیبو-اون آغاز شد. این بنا در بلندترین نقطه شهر برای دیدهبانی از مهاجمان (که محلیها به آنها تاکاس میگفتند) ساخته شد و پس از ده سال، در ۱۷۹۷ تکمیل گردید. دیوارهای قطور کلیسا بهطور ویژه برای دفاع در برابر مهاجمان طراحی شده بودند.
این بنا در طول تاریخ آسیبهای فراوانی دیده است: انقلاب اسپانیا در ۱۸۹۸، آتشسوزی در ۱۹۱۰، جنگ جهانی دوم و زلزله ویرانگر ۱۹۴۸. ساختمان فعلی، سومین سازهای است که از زمان تأسیس پریش در ۱۷۳۱ بنا شده است.
برای حفظ این اثر تاریخی، عملیات مرمت در سال ۱۹۶۰ آغاز و در ۱۹۶۲ پایان یافت. این کلیسا با فرمان ریاست جمهوری شماره ۲۶۰ به عنوان حریم ملی اعلام شد.
معماری باروک-رومانسک
سبک معماری کلیسا در مجموع باروک-رومانسک است. رنگ زرد اخرایی بنا به دلیل مصالح به کار رفته در ساخت آن (خشت آدوب، تخممرغ، مرجان و سنگ آهک) است. شالوده کلیسا بسیار عمیق و دیوارهای سنگی عظیم آن با استفاده از پایههای ستبر و طاقدار تقویت شدهاند تا مطابق فرمان سلطنتی ۱۱۱ سال ۱۵۷۳ (قانون هند غربی)، در برابر یورش مهاجمان مورو مقاومت کنند.
نمای بینظیر کلیسا
نمای کلیسا شامل یک نقشبرجسته تزئینی در میان دو برج ناقوس بزرگ دیدهبانی است. این نقشبرجسته، ترکیبی بینظیر از سنتها و عناصر قرون وسطایی اسپانیایی، چینی، مسلمان و بومی را به نمایش میگذارد که ویژگی منحصربهفرد نمای کلیسا محسوب میشود.
یکی از برجستهترین بخشهای نما، درخت ناریجال است که به عنوان «درخت حیات» ترسیم شده و سنت کریستوفر به آن تکیه داده است. سنت کریستوفر با پوشش سنتی بومیان، کودک عیسی را بر پشت خود حمل میکند. سایر بخشهای نما، زندگی روزمره مردم میاگائو در آن زمان، از جمله گیاهان (مانند پاپایا، ناریجال و نخل) و حیوانات بومی را نشان میدهد.
درست بالای درب چوبی ورودی و زیر تصویر سنت کریستوفر، تصویر حامی شهر، سنت توماس د ویانوئوا حک شده است. در دو سمت درب، تصاویر سنت هاینریش باواریا (سمت چپ) و پاپ پیوس ششم (سمت راست) قرار دارند. بالای سر این دو تصویر نیز نشانهای خانوادگی (نشانالوا) آنها دیده میشود.
برجهای ناقوس نامتقارن
دو برج ناقوس عظیم و نامتقارن که مستقیماً به بدنه اصلی کلیسا متصل شدهاند، نقش دیدهبانی را برای دفاع در برابر مهاجمان مورو ایفا میکردند. دلیل تفاوت طراحی این دو برج این است که هر یک توسط کشیشی متفاوت ساخته شدهاند. برج ناقوس غربی (قدیمیتر) دارای چهار طبقه است. برج ناقوس شرقی در ابتدا فقط دو طبقه داشت، اما در سال ۱۸۳۰ پدر فرانسیسکو پرز تصمیم گرفت طبقهای به آن اضافه کند. با این حال، برج شرقی (سه طبقه) همچنان یک طبقه از برج غربی (چهار طبقه) کوتاهتر است.
حریم داخلی کلیسا
حریم کلیسا شامل محراب، تابوتخانه، رتابلو (طاقچه قابدار) و زیارتگاههایی در دو سمت است. رتابلو با ورق طلا پوشانده شده و شامل یک صلیب (مرکز)، مجسمه سنت جوزف (چپ)، مجسمه سنت توماس (راست) و مجسمه کودک عیسی (بالا) میباشد. زیارتگاه سمت چپ محراب، وقف قلب مقدس عیسی و زیارتگاه سمت راست، وقف قلب پاک مریم است.
همچنین، مجسمههای اصلی سنت توماس د ویانوئوا مربوط به اواخر دهه ۱۷۹۰، درون محفظه شیشهای در پشت کلیسا نگهداری میشوند.