انتقال استرس مادری به جنین پدیدهای است که در آن استرس روانی-اجتماعی مادر در دوران بارداری به جنین منتقل میشود. این استرس از طریق هورمونهایی مانند کورتیزول و کاتکولامینها که در خون مادر جریان دارند، تأثیرات ماندگاری بر رشد جنین میگذارد.
مکانیسم عمل
کورتیزول، هورمونی از نوع گلوکوکورتیکوئید است که در واکنش به استرس ترشح میشود. این هورمون از غده آدرنال ترشح شده و از طریق جفت به جنین منتقل میشود. اگرچه آنزیم 11بتا-هیدروکساستروئید دهیدروژناز در جفت، کورتیزول را غیرفعال میکند، اما در استرس شدید، این مکانیسم ضعیف میشود.
عواقب و اثرات طولانیمدت
استرس مادری میتواند باعث اختلالات رفتاری و روانی در کودک شود. این اختلالات شامل ADHD، افسردگی، و اختلالات هیجانی هستند. همچنین، استرس مادری خطر ابتلا به چاقی و دیابت نوع 2 در کودک را افزایش میدهد.
راهکارهای پیشگیری
مداخلات محیطی مانند مراقبتهای والدین و رواندرمانی میتوانند در کاهش اثرات استرس مادری مؤثر باشند.