فهرست پرچمداران بریتانیا در المپیک
این فهرست شامل افرادی است که افتخار پرچمداری بریتانیا در بازیهای المپیک را کسب کردهاند. پرچمداران در مراسم رژه مللِ بازیهای المپیک تابستانی و زمستانی، پرچم ملی کشورشان را به دوش میکشند. مردان و زنان از سراسر بریتانیا و رشتههای ورزشی گوناگون، برای راهپیمایی در مراسم افتتاحیه انتخاب میشوند. تاکنون تنها دو نفر موفق شدهاند بیش از یک بار این افتخار را تجربه کنند.
نخستینها
نخستین پرچمدار
کمیته بینالمللی المپیک (IOC) دیگر بازیهای ۱۹۰۶ را بخشی از المپیک تابستانی نمیداند، اما این رویداد نخستین مراسمی بود که رژه ملل را در افتتاحیه خود جای داد. ویلیام گرنفیل، عضو تیم سابر بریتانیا که بعدها ریاست شورای المپیک بریتانیا را در المپیک ۱۹۰۸ لندن بر عهده گرفت، نخستین پرچمدار بریتانیا بود.
با توجه به اینکه المپیک ۱۹۰۸ لندن نخستین المپیک تابستانی رسمی با رژه ملل بود، میتوان کریکتباز کیناستون استاد را نخستین پرچمدار بریتانیا در یک رویداد المپیک دانست. با این حال، چون کریکت تنها در المپیک ۱۹۰۰ برگزار شد، استاد ورزشکار المپیکی نبود. چارلز سیدنی اسمیت، مدالآور طلای واترپلو در سال ۱۹۰۸، برای پرچمداری در المپیک تابستانی ۱۹۱۲ استکهلم انتخاب شد. او نخستین ورزشکار فعال بود که افتخار حمل پرچم بریتانیا را پیدا کرد.
نخستین پرچمدار زن
مولی فیلیپس، اسکیتباز هنری، نخستین زنی بود که در المپیک زمستانی ۱۹۳۲ لیک پلاسید این افتخار را یافت. او با این کار، نخستین زن تاریخ المپیک شد که تیم ملیاش را در مراسم رهبری کرد. تیم زمستانی بریتانیا در ۱۹۳۲ تنها چهار ورزشکار داشت که همگی زن و اسکیتباز بودند. فیلیپس با ۲۴ سال سن، پیرترین عضو تیم بود؛ در حالی که جوانترین عضو، جوآن دیکس، تنها ۱۳ سال داشت.
آنیتا لانزبرو در المپیک ۱۹۶۰ رم، نخستین پرچمدار زن بریتانیا در بازیهای تابستانی شد. مدال طلای او در بازیهای مشترکالمنافع ۱۹۵۸ و موفقیتهایش در مسابقات شنای اروپا بیشک در این انتخاب بیتأثیر نبود.
ملیت پرچمداران
تیم بریتانیا شامل ورزشکارانی از انگلستان، ولز، اسکاتلند و ایرلند شمالی است. فردریک مکاویوی نخستین کسی بود که خارج از انگلستان به دنیا آمد و پرچم بریتانیا را به دوش کشید. از آنجا که او در استرالیا متولد شده بود، نخستین فرد متولد خارج از بریتانیا نیز به شمار میرفت. ریچارد مکتاگارت، بوکسور مدالآور طلا، در سال ۱۹۶۰ نخستین فرد متولد اسکاتلند بود که تیم را در مراسم رهبری کرد. لین دیویس در ۱۹۶۸ نخستین فرد اهل ولز شد که افتخار پرچمداری را کسب کرد. تاکنون هیچ ورزشکاری از ایرلند شمالی این افتخار را نیافته است.
تکرار افتخار پرچمداری
اکثر پرچمداران تنها یک بار بریتانیا را نمایندگی کردهاند، اما استیو ردگریو، قهرمان روئینگ، در دو المپیک تابستانی پیاپی (۱۹۹۲ و ۱۹۹۶) به این افتخار رسید. مایک دیکسون، ورزشکار بیاتلون، نیز در سه المپیک زمستانی متوالی (۱۹۹۴، ۱۹۹۸ و ۲۰۰۲) پرچمدار بود. ردگریو در فرآیند انتخاب المپیک ۲۰۰۰ نامزد نشد.
فرآیند انتخاب و واکنشها
انجمن المپیک بریتانیا پرچمداران را انتخاب میکند و گاهی این فرآیند را به سایر نهادهای ورزشی کشور نیز میسپارد. در روند کنونی، از هر رشته ورزشی خواسته میشود تا یکی از ورزشکاران خود را نامزد کند و سپس از فهرست نهایی رأیگیری میشود. این یعنی دایره انتخابکنندگان گستردهتر است و خود ورزشکاران هم در آن نقش دارند. پرچمدار منتخب، گواهیای به یادبود انتخابش دریافت میکند.
ورزشکاران، انتخابشان را افتخاری برای رهبری سایر رقابتکنندگان بریتانیایی در مراسم میدانند:
با ریشهدارتر شدن سنت رژه در المپیک، غرور ناشی از این نقش نیز فزونی گرفته است. پرچمداران با نگاه به گذشته و افرادی که پیش از اینشان این جایگاه را داشتهاند، افتخار میکنند که در میان آنها قرار گرفتهاند.
انتخاب یک ورزشکار، بازتابی مثبت بر رشتهای است که او نماینده آن است. هنگامی که کیت هاوی برای پرچمداری انتخاب شد، انجمن جودوی بریتانیا ابراز داشت که «بسیار خرسندیم که کیت و جودو به این افتخار بزرگ دست یافتهاند».
تحریمها
تحریم المپیک تابستانی ۱۹۸۰ که به دست آمریکا و برای اعتراض به جنگ شوروی در افغانستان شکل گرفت، خروج بسیاری از کشورها را در پی داشت؛ بهطوری که تنها ۱۶ کشور در مراسم افتتاحیه حاضر شدند. دیک پالمر، دبیر انجمن المپیک بریتانیا، پرچم المپیک را به دوش کشید و به تنهایی راهپیمایی کرد. دوربینهای شوروی از معترضان دوری میکردند و مفسرانشان بهندرت به این موضوع اشاره کردند. تنها یک اظهارنظر ثبت شده است: «این همان توطئه ناشیانهای است که همه میتوانید ببینید، علیه سنتهای جنبش المپیک.»
با وجود اینکه پرچمدار معمولاً گروه بزرگی از ورزشکاران را رهبری میکند، اما روزبهروز رایجتر میشود که ورزشکاران در مراسم افتتاحیه شرکت نکنند. گفته میشود رژه طولانی، خستهکننده است و حواس ورزشکاران را از آمادهسازیهای مهم پرت میکند؛ بهویژه برای کسانی که بلافاصله پس از مراسم رقابت میکنند. فدراسیون دو و میدانی بریتانیا، به ریاست لین دیویس (پرچمدار ۱۹۶۸)، اعلام کرد که هیچیک از ورزشکارانش در مراسم افتتاحیه المپیک ۲۰۱۲ لندن شرکت نخواهند کرد. چارلز ون کومنه، سرمربی، توضیح داد: «آنها پیش از مهمترین رقابتشان هشت ساعت خرید نمیکنند، پس چرا باید این مدت زمان را روی پا بایستند؟»
سایر مدیران ورزشی نیز همین کار را کردهاند. مارک فاستر، پرچمدار ۲۰۰۸، تنها شناگری بود که در رژه شرکت کرد؛ در حالی که به هیچیک از همتیمیهایش اجازه حضور در این جشن نداده بودند. آنها از مراسم ۲۰۱۲ نیز دوری کردند و سال پیش از آن با بیانیهای این انتظار را روشن کرده بودند:
اگر رقابتکنندگان سایر رشتههای اولیه (روئینگ، دوچرخهسواری، بسکتبال، والیبال، هندبال، بدمینتون و ژیمناستیک) نیز از رژه فاصله بگیرند، نمایندگی بریتانیا در المپیک خودش بسیار اندک به نظر خواهد رسید.
پل دیتون، مدیر اجرایی کمیته سازماندهی لندن ۲۰۱۲، برای اطمینانبخشی به ورزشکاران و مربیان اظهار داشت که همه رقابتکنندگان پیش از نیمهشب وظایفشان را به پایان میرسانند و زمان کافی برای استراحت خواهند داشت. تصمیم نهایی اما با خود ورزشکاران و تیم مربیانشان است.
نکات دیگر
- شلی رادمن، ورزشکار اسکلتون، به عنوان تنها مدالآور المپیک زمستانی پیشین، پرچمدار بریتانیا در المپیک زمستانی ۲۰۱۰ شد.
- شش پرچمدار اهل رشته بابسلید بودهاند؛ بیش از هر رشته انفرادی دیگر.
- در بازیهای تابستانی، دو و میدانیکاران بیشتر از هر ورزشکار دیگری افتخار رهبری کشورشان در رژه را داشتهاند.
فهرست پرچمداران
فهرست کامل پرچمداران:
همچنین ببینید: بریتانیا در المپیک