زندگی و فعالیتهای حاج آقا نورالله
حاج آقا نورالله (۱۸۵۹-۱۹۲۷ میلادی)، روحانی و رهبر سیاسی در جنبش مشروطه ایران، فرزند آیتالله شیخ محمدباقر نجفی و نواده آیتالله شیخ محمد جعفر کاشفالغطا بود. پس از اتمام تحصیلات علوم اسلامی، به درجه اجتهاد رسید و به مبارزه با دخالتهای روسیه و انگلستان در ایران و استبداد قاجار پرداخت.
او به همراه برادرش، آیتالله شیخ محمدتقی نجفی، در جنبش تحریم تنباکو (۱۳۰۹ هجری قمری) نقش فعال داشت و تا دوران رضاشاه پهلوی به مبارزه ادامه داد. از اقدامات مهم او میتوان به مبارزه با کالاهای خارجی، حمایت از تولیدات داخلی، تأسیس قرائتخانه، بیمارستانهای اسلامی، یتیمخانه و روزنامه صفاخانه اشاره کرد.
نقش سیاسی و مذهبی
حاج آقا نورالله به عنوان یکی از مراجع تقلید و رئیس روحانیون ایران شناخته شد و به عنوان ناظر قوانین شرعی در مجلس معرفی گردید. او در جنگ جهانی اول به جهاد علیه روسیه و انگلستان فراخوان داد و به قراردادهای استعماری ۱۹۱۵ و ۱۹۱۹ اعتراض کرد.
آثار و میراث
از آثار او میتوان به کتاب «گفتگوی ساکن و مسافر» اشاره کرد که دفاعیهای فکری از قرائت مذهبی قانون اساسی است. در اواخر زندگی، علیه استبداد رضاشاه قیام کرد و این قیام باعث تجمع صدها روحانی در قم شد. او در قم به شهادت رسید و خانهاش پس از بیش از ۸۰ سال به موزهای تبدیل شد که فعالیتهای او و دوران مشروطه را به نمایش میگذارد.