سندرم گرادنیگو چیست؟

Gradenigo's syndrome
📅 23 خرداد 1405 📄 315 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

سندرم گرادنیگو عارضه‌ای نادر اما جدی پس از عفونت گوش میانی یا ماستوئیدیت است که با درد پشت چشم، فلج عصب ششم و عفونت گوش همراه می‌شود. تشخیص آن با تصویربرداری انجام می‌شود و درمان معمولاً آنتی‌بیوتیکی، و گاهی جراحی است.

سندرم گرادنیگو چیست؟

سندرم گرادنیگو که با نام سندرم گرادنیگو-لانوا نیز شناخته می‌شود، عارضه‌ای نادر اما جدی پس از عفونت گوش میانی و ماستوئیدیت است. در این وضعیت، عفونت به رأس بخش صخره‌ای یا پتروز استخوان گیجگاهی، نزدیک پایه جمجمه، گسترش پیدا می‌کند.

این نشانگان برای نخستین‌بار در سال ۱۹۰۴ توسط جوزپه گرادنیگو توصیف شد و امروزه با وجود درمان‌های آنتی‌بیوتیکی، بسیار کمتر از گذشته دیده می‌شود.

علائم سندرم گرادنیگو

تابلوی کلاسیک این سندرم معمولاً با سه یافته اصلی شناخته می‌شود:

  • درد پشت کره چشم یا درد در ناحیه‌ای که توسط شاخه چشمی عصب سه‌قلو، یعنی عصب پنجم جمجمه‌ای، عصب‌دهی می‌شود؛
  • فلج عصب ابدوسنس، همان عصب ششم جمجمه‌ای یا عصب دورکننده که حرکت بیرونی چشم را کنترل می‌کند؛
  • عفونت گوش میانی.

علاوه بر این علائم، ممکن است حساسیت به نور، اشک‌ریزی زیاد، تب و کاهش حس قرنیه نیز رخ دهد.

علت کلاسیک سندرم گرادنیگو، گسترش عفونت از گوش میانی یا استخوان ماستوئید به رأس بخش صخره‌ای استخوان گیجگاهی است.

تشخیص

این مجموعه علائم نخستین‌بار به‌عنوان پیامد عفونت شدید و پیشرفته گوش توصیف شد که به بخش مرکزی استخوان گیجگاهی در جمجمه رسیده بود. پیش از گسترش درمان‌های آنتی‌بیوتیکی، این نوع تابلو شایع‌تر بود؛ اما اکنون یک عارضه نادر محسوب می‌شود.

در افرادی که عفونت طولانی‌مدت گوش دارند و علائم معمول این سندرم را نشان می‌دهند، تصویربرداری پزشکی مانند سی‌تی اسکن یا ام‌آرآی سر می‌تواند تغییراتی را نشان دهد که درگیری رأس بخش صخره‌ای استخوان گیجگاهی را تأیید کند.

درمان

درمان دارویی معمولاً با آنتی‌بیوتیک‌ها انجام می‌شود؛ ترکیب رایج، سفتریاکسون به‌همراه مترونیدازول است تا پوشش مناسبی علیه باکتری‌های بی‌هوازی نیز فراهم شود.

بسته به مدت عفونت، شدت بیماری و عوارضی که ایجاد شده است، ممکن است انجام جراحی نیز لازم باشد. با این حال، به‌دلیل وجود ساختارهای حیاتی در مسیر دسترسی جراحی، برداشتن کامل رأس بخش صخره‌ای ممکن نیست. بنابراین هدف اصلی، ایجاد تخلیه کافی از سلول‌های هوادار درگیر است.

وجه تسمیه

این سندرم به نام کنت جوزپه گرادنیگو، متخصص گوش، حلق و بینی ایتالیایی، و موریس لانوا نام‌گذاری شده است.

موضوعات مرتبط

  • بیماری‌های گوش میانی و استخوان ماستوئید
  • سندرم‌های پزشکی
  • سه‌گانه‌های پزشکی
  • سندرم‌های درگیرکننده دستگاه عصبی

جمع‌بندی

سندرم گرادنیگو امروزه نادر است، اما در عفونت‌های طولانی یا درمان‌نشده گوش باید به آن فکر کرد. ترکیب درد پشت چشم، مشکل در حرکت چشم و علائم عفونت گوش، نشانه‌ای مهم برای مراجعه فوری و ارزیابی تخصصی است.