فرگشت: بازی زندگی هوشمند
فرگشت: بازی زندگی هوشمند (Evolution: The Game of Intelligent Life) یک بازی کامپیوتری در سبک شبیهسازی حیات و استراتژی همزمان (RTS) است. این بازی به شما اجازه میدهد تا روند تکامل را از زاویه دید ایزومتریک در زمین تاریخی یا دنیاهای تصادقی تجربه، هدایت و کنترل کنید. در این مسیر، باید با رقبای کامپیوتری برای رسیدن به رأس زنجیره تکامل مسابقه دهید و حیوانات خود را بهتدریج فرگشت دهید تا به «هدف بزرگ حیات هوشمند» برسید. این عنوان در سال ۱۹۹۷ توسط شرکتهای Interplay Entertainment و Discovery Channel Multimedia منتشر شد.
گیمپلی و روند بازی
بازیکنان میتوانند دورههای زمانی مختلفی را برای بازی انتخاب کنند؛ از دوران اولیه دوزیستان (مانند لابیرینتودونتها) تا عصر پستانداران. هر گونه دارای امتیازاتی است که بازیکنان میتوانند آنها را برای سازگاری یا تکامل جمعیت موجودات خود خرج کنند. این جمعیتها با آیکونهای متحر همان موجودات نمایش داده میشوند. هرچه بازیکن امتیاز بیشتری را برای یک ویژگی خاص هزینه کند، آن گونه سریعتر فرگشت مییابد، بهتر تغذیه کرده (و سریعتر تکثیر میشود) یا در مقابله با شکارچیان تواناتر میشود.
هنگام تکامل یک موجود، میتوانید یکی از جمعیتها را برای ارتقا به مسیر تکاملی دلخواهتان انتخاب کنید. هر موجود مسیرهای فرگشتی متفاوتی دارد و برخی میتوانند به شش یا بیشتر گونهی متفاوت تکامل یابند. با پیشرفت بازی، جهان گسترش مییابد؛ قارهها جابهجا شده و زمین تغییر شکل میدهد. همانطور که بازیکن موجودات منتخب را فرگشت میدهد، پیچیدگی آنها بهتدریج افزایش مییابد و در نهایت به حیات هوشمند میرسد. معمولاً نخستین بازیکنی که به این مرحله برسد، برنده بازی (بر اساس قوانین استاندارد) محسوب میشود.
آغاز از خشکی و دوزیستان اولیه
بازی با چهارپایان پایه، یعنی نخستین ساکنان خشکی یعنی دوزیستان آغاز میشود. در شروع بازی، هر بازیکن با یک جمعیت از گونهای دوزیست پیشاتاریخی (مانند ایکتیوستگا، تولرپتون و آکانتوستگا) آغاز میکند. اگر بازیکن روند پیشرفت گونه را زیر نظر داشته باشد و آنها را به زیستگاهها و اقلیمهای مناسبتر منتقل کند، گونهی انتخابی تغذیه، تکثیر و رونق خواهد یافت. از طریق این جمعیت امن، میتوان موجودات پیشرفتهتر و سازگارتری را فرگشت داد. همزمان با رانش قارهها و تغییرات اقلیمی، گونههای قدیمیتر و ابتداییتر منسوخ شده و موجوداتشان منقرض میشوند.
انقراض، بقا و حیات هوشمند
با پیشرفت بازیکن، انقراضها ممکن است جمعیت برخی گونهها را نابود کنند، درحالیکه دیگر گونهها هیچ آسیبی نبینند. هر گونه منوی کشویی دارد که تمام موجودات پیشرفتهتری که میتوانند به آنها فرگشت یابند را نشان میدهد. در نهایت، وقتی بازیکن به حیوانات هوشمند و پیشرفته میرسد، منو موجوداتی را نمایش میدهد که میتوانند به حیات هوشمند استانداردِ سازندگان تمدن تبدیل شوند.
نکته جالب اینجاست که خط گونههای هوشمند لزوماً انسانها نیستند (مثل آسترالوپیتکوس، انسان ماهر یا انسان خردمند). بازیکن میتواند گونههای هوشمند خیالی یا حدسی را نیز فرگشت دهد. مثلاً اگر فیل را فرگشت دهید، میتوانید خط فیلها را دنبال کرده و بهتدریج آنها را به الفاساپینس (Elephasapiens) تبدیل کنید؛ گونهای هوشمند که با رسیدن به آن، بازی را برنده میشوید. البته الفاساپینس موجودی خیالی و حدسی است. سایر گونههای هوشمند در بازی شامل انسانهای طوطی، انسانهای وامبات و انسانهای دایناسوری هستند.
بهمحض اینکه بازیکن به حیات هوشمند برسد، بازی پایان مییابد و امتیازات جمع و نمایش داده میشوند، هرچند بازیکنِ صاحب حیات هوشمند قطعاً پیروز است. امتیازات bonus به بازیکنانی تعلق میگیرد که جهشهای تکاملی مهمی ایجاد کنند؛ مثلاً تکامل دادن نخستین خزنده، پستاندار یا دایناسور ارزش امتیازی بالایی دارد.
رقابت و درگیری با رقبا
بازی را میتوان بهتنهایی یا در مقابل کامپیوتر انجام داد. حضور رقبا جنبه دیگری به بازی میبخشد. هر حیوان قابلیت فرگشت در زمینه دفاع را دارد و از سوی دیگر، حیوانات شکارچی که توسط بازیکنان کنترل میشوند میتوانند با موجودات یکدیگر بجنگند؛ به این ترتیب، جمعیت دشمن نابود شده، رقابت کاهش و حریف تضعیف میشود. برای دفع این حملات، بازیکن مقابل میتواند همانطور که پیشتر گفته شد، سازگاریهای دفاعی را در برابر شکارچیان حریف فرگشت دهد.
بازخوردها و نقدها
مجله Inside Games این بازی را یک «شبیهسازی عالی» دانست و آن را یکی از آن عناوین کمیاب آموزشی-سرگرمی دانست که بهخوبی در زمینه سرگرمی نیز موفق است.
سایت Electric Play بازی را هم «آموزشی» و هم «جالب» ارزیابی کرد و نمره کلی ۸۰ درصد را به آن اختصاص داد.
سایت Happy Puppy معتقد بود بازی ارزش تکرار بالایی دارد و نقد کلی مثبتی بر آن نوشت.
مجله Pyramid اظهار داشت: «فرگشت از همان استراتژی موفق شبکه دیسکاوری در پیوند زدن آموزش و سرگرمی بهره میبرد. این بازی سرگرمکننده است و واقعاً چیزهایی به من آموخت.»