اکوندایو آدِیِمی: پیشگام معماری و آموزش عالی در نیجریه
اکوندایو آدِیِمی آدِیِمی (۲۷ فوریه ۱۹۳۷ – ۲۵ ژانویه ۲۰۲۲) معمار و آکادمیسین برجسته نیجریهای بود که به عنوان استاد ممتاز معماری در دانشگاه کاوننت، اوتا، فعالیت میکرد. او در سال ۱۹۷۵ به مقام استادی در دانشگاه احمد بلو، زاریا رسید و این افتخار او را به نخستین استاد معماری در نیجریه و کل آفریقای جنوب صحرا تبدیل کرد. آدِیِمی همچنین از دسامبر ۱۹۹۹ تا سپتامبر ۲۰۰۱ به عنوان سرپرست قائم مقام دانشگاه فناوری فدرال آکوره خدمت کرد.
اوایل زندگی و تحصیلات
آدِیِمی که فرزند والدینی از ایالت اکیتِی بود، دوران تحصیل ابتدایی خود را در چهار مدرسه مختلف در ایالتهای گوناگون سپری کرد و تحصیلات پایه خود را در ایالت اکیتِی به پایان رساند. تحصیلات متوسطه او در سال ۱۹۵۶ در مدرسه مسیح (Christ's School) آدو اکیتِی، پایتخت ایالت، تکمیل شد. او در سال ۱۹۶۳ مدرک معماری خود را از دانشگاه احمد بلو دریافت کرد. در سال ۱۹۶۵، مدرک کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه کلمبیا اخذ نمود. متعاقباً، در سال ۱۹۷۳، دومین مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته برنامهریزی شهری از دانشگاه نیویورک دریافت کرد. رساله دکترای او با عنوان «منطقه پایتخت کادونا و لاگوس کلانشهر: تحلیلی بر چارچوب اداری و نهادی برای برنامهریزی و توسعه زمین شهری» در سال ۱۹۷۴ در همین دانشگاه به اتمام رسید.
فعالیت حرفهای
آدِیِمی به عنوان نخستین استاد معماری نیجریه شناخته میشود و همچنین به عنوان نخستین آکادمیسین در آفریقای جنوب صحرا که به مقام استادی در رشته معماری دست یافت، معرفی شده است.
سمتهای علمی و اداری
اکوندایو عضو چندین نهاد حرفهای از جمله مؤسسه معماران نیجریه، اتحادیه معماران آفریقا و مؤسسه برنامهریزان آمریکا بود. او حرفه تدریس خود را در سال ۱۹۶۹ در دانشگاه احمد بلو آغاز کرد و در آنجا به سرعت پیشرفت کرد و در سال ۱۹۷۶ به سمت ریاست دانشکده طراحی محیطی رسید. او سال قبل از آن به مقام استادی دانشگاه نائل شده بود. در سال ۱۹۸۲، اکوندایو به عنوان استاد مدعو به دانشگاه شفیلد رفت. در سال ۱۹۸۸، اکوندایو به عنوان معاون قائم مقام دانشگاه فناوری فدرال آکوره منصوب شد. بین سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۲، او به عنوان قائم مقام سرپرست این دانشگاه انتخاب شد. در سال ۲۰۰۴، او از بازنشستگی خارج شد و به عنوان رئیس دانشکده علوم و فناوری و استاد ممتاز در دانشگاه کاوننت مشغول به کار شد. او همچنین به عنوان پدر معنوی برای بسیاری از افراد شناخته میشد و در راهاندازی دپارتمانهای معماری در چند دانشگاه نیجریه نقش داشت.
انتشارات
در مطالعهای در سال ۲۰۰۸ با عنوان «معنا و ربط در معماری سنتی نیجریه: دیالکتیک رشد و تغییر»، آدِیِمی تلاش کرد تا تصور غلط مبنی بر اینکه آفریقاییها در «جوامع پراکنده و بدون ساختار در جنگلها با درک اندک از زیباییشناسی در طراحی شهر» زندگی میکردند را اصلاح کند. او با ارائه درک عمیق از عوامل شکلدهنده معماری سنتی باستانی در میان گروههای قومی اصلی نیجریه، بینش و دیدگاهی جامع از بناهای آفریقایی در دوران قدیم ارائه داد.
در مقالهای در سال ۲۰۱۴ با عنوان «ویژگیهای معماری کلیسایی اولیه در ایالت لاگوس نیجریه» که در مجله مطالعات فرهنگی و طراحی منتشر شد، آدِیِمی اشاره کرد که دوره بین اوایل دهه ۱۸۵۰ تا اواخر دهه ۱۹۲۰، دوران ساختاری مهمی در نوع بناهای طراحی شده در نیجریه آغاز کرد. این مطالعه پنج مهمترین تأسیسات مسیحی ساخته شده در طول این دوره را تحلیل کرد و ویژگیهای متمایز آنها را در نظر گرفت. یافتههای این پژوهش نشان داد که این بناها با حداقل ورودی، ایدهها و نظرات از سوی ملیتهای بومی طراحی شده بودند و مکانیسم به کار رفته در طول سالها از آنچه امروزه استفاده میشود، تغییر کرده است.
درگذشت
آدِیِمی در تاریخ ۲۵ ژانویه ۲۰۲۲، در سن ۸۴ سالگی درگذشت.
منابع
- WorldCat.org
- In the making of an architect: the Zaria experience