ارادهگرایی معرفتی (Doxastic voluntarism) دیدگاهی فلسفی است که بر این باور است که افراد، باورهای خود را انتخاب میکنند. به عبارت دیگر، افراد تا حدی بر آنچه باور دارند، کنترل دارند و میتوانند تصمیم بگیرند که به چیزی باور داشته باشند یا نه.
این دیدگاه فلسفی از شاخهای از منطق به نام منطق معرفتی (doxastic logic) نشأت گرفته است. با این حال، برخلاف سایر دیدگاههای فلسفی درباره باور، ارادهگرایی معرفتی هر عامل انسانی را خالق باورهای خودش میداند. ارادهگرایی معرفتی در زیرشاخهای از فلسفه به نام اخلاق باور (ethics of belief) قرار میگیرد.
فیلسوفان دو نوع ارادهگرایی معرفتی را تشخیص میدهند:
- ارادهگرایی معرفتی مستقیم: در این نوع، فرد بر برخی از باورهای خود کنترل مستقیم دارد (مثلاً فردی باور خود را از خداباوری به خداناباوری تغییر میدهد).
- ارادهگرایی معرفتی غیرمستقیم: در این نوع، فرد از طریق اقدامات داوطلبانه واسطهای، کنترل ناخواسته بر برخی از باورهای خود دارد (مثلاً تحقیق کردن و ارزیابی ناخواسته شواهد).