«دیاسپورا» فیلمی درام و تجربی محصول سال ۲۰۲۲ کشور کانادا به کارگردانی دکو داوسون است. این اثر سینمایی، داستان اِوا (با بازی یولیا گوزوا)، مهاجری اوکراینی را به تصویر میکشد که در تلاش است تا زندگی جدیدی را برای خود در شهر وینیپگ، استان منیتوبا، بنا نهد. فیلم به شکلی عمیق، حس انزوا و بیگانگی او را در مواجهه با ۲۴ زبان مختلف که قادر به درک آنها نیست، به نمایش میگذارد.
در حالی که دیالوگهای اِوا به زبان اوکراینی با زیرنویس همراه است، فیلم به عمد با عدم ارائهی زیرنویس برای شخصیتهای دیگر، انزوا و بیگانگی او را برجسته میکند. این رویکرد، تماشاگر را وادار میسازد تا همانند اِوا، صرفاً بر نشانههای ارتباطی غیرکلامی تکیه کند و به درک عمیقتری از موقعیت شخصیت اصلی دست یابد.
بازیگران
بازیگران مکمل این فیلم عبارتند از: ماتئو گوبک، هننا رنجا هانله اندرسون، اسموکی بیر، نوپور بهاسوار، علی بوزکایا، ویلفرد کنت دمریا، هارپال سینگ دیمان، جیمز فاول، مایک فلانجاک، آیاکو یاگی گئورگیسون، ویتالیه هیمیچی، رانجیف کالیا، دایان کوهانا موکانزو کاماندا، محمد حمزه خان، مینگ لا، بروکلین لتکسیر-هارت و جروم لودویک.
تولید
«دیاسپورا» اولین تجربهی بلند سینمایی داوسون و همچنین اولین پروژهی او پس از فیلم Keep a Modest Head در سال ۲۰۱۲ محسوب میشود.
اگرچه اکران فیلم در سال ۲۰۲۲ با تهاجم روسیه به اوکراین و پذیرش پناهندگان اوکراینی توسط کانادا همزمان شد، اما در واقعیت، تولید فیلم از سال ۲۰۱۹ آغاز شده بود. همهگیری کووید-۱۹ در کانادا بر مراحل پس از تولید و اکران فیلم تأثیر گذاشت. داوسون همچنین بخشهایی از فیلم را در مناطق فرسودهی وینیپگ فیلمبرداری کرد تا بسیاری از ساختمانهای آن منطقه را که در آستانهی تخریب و بازسازی بودند، برای آیندگان ثبت کند.
لازم به ذکر است که فیلم کوتاهی متفاوت و بیارتباط با همین عنوان، اثر تایلر مککنزی ایوانز، نیز در سال ۲۰۲۲ منتشر شد.
اکران
این فیلم برای اولین بار در جشنواره فیلم جدید (Festival du nouveau cinéma) در سال ۲۰۲۲ به نمایش درآمد و سپس در بخش رقابتی بورسوس (Borsos Competition) در جشنواره فیلم ویستلر (Whistler Film Festival) در همان سال نیز اکران شد.
نقدها
جاستین اسمیت از وبسایت Cult MTL دربارهی فیلم نوشت: «دوربین مستقیم، وینیپگ را تقریباً متروکه به تصویر میکشد و حس میشود که اِوا در جستجوی گریز و فرصتهای جدید است، اما شهر حس فروپاشی را القا میکند. مغازهها تاریک و بسیاری از پنجرهها تخته شدهاند. به جای نوید امید و رشد، این مکان گویی یادگاری از گذشته است.» او در ادامه افزود: «فیلم طولانی است و با وجود اینکه گاهی حس میشود سعی در ثبت ریتم سینمای کند دارد، بیشتر کشدار به نظر میرسد تا هدفمند. بافت زیباییشناختی فیلم، کیفیت نور بیش از حد بسیاری از برنامههای تلویزیونی را دارد و استفاده از جلوههای ویژه محدود نیز همچنان تا حدی حواسپرتکن است. این فیلم با وجود اینکه آزمایشی گیراست، در نهایت به نتیجه نمیرسد و قبل از نمایش تیتراژ پایانی، مخاطب را خسته میکند.»
جوایز
جاستین دلورم در سال ۲۰۲۳ برای موسیقی تم اصلی بهترین عنوان (Best Original Main Title Theme Music) در جوایز موسیقی کانادا (Canadian Screen Music Awards) نامزد دریافت جایزه شد.