در دنیای گسترده و خیالی پیشتازان فضا (Star Trek)، سیارهای که با عنوان کلاس M شناخته میشود، سیارهای است که قابلیت سکونت برای انسانها و دیگر اشکال زیستی مشابه را داراست. زمین، ولکان، رومولوس و کوئنوِس نمونههایی از این سیارات هستند.
ویژگیهای سیارات کلاس M
برای اینکه سیارهای در این دسته قرار گیرد، باید مجموعهای از شرایط ایدهآل را داشته باشد:
- اتمسفر: ترکیبی از اکسیژن و نیتروژن که برای تنفس موجودات زنده ضروری است.
- ستاره میزبان: قرارگیری در مداری نزدیک به یک ستاره پایدار که انرژی لازم را تامین کند.
- خاک: حاصلخیز بودن خاک برای رشد گیاهان و پشتیبانی از اکوسیستم.
- گرانش: میزانی از گرانش که برای انسانها و گونههای مشابه قابل تحمل باشد.
- آب و هوا: اقلیمی که به طور کلی برای انسانها خوشایند و قابل تحمل باشد.
بیشتر سیاراتی که در این مجموعه تلویزیونی و فیلمها به نمایش درآمدهاند، از نوع کلاس M بودهاند. گاهی اوقات، سیاراتی با کلاسهای الفبایی دیگر نیز معرفی شدهاند که هر کدام به نحوی برای حیات انسانگونه خصمانه بودهاند.
کاربرد روایی و انتقادات
استفاده از مفهوم سیارات کلاس M به عنوان یک ابزار داستانی، به فیلمسازان اجازه میداد تا بدون نیاز به لباسهای فضایی یا تجهیزات محافظتی پیچیده، صحنههای بیرونی را با آزادی بیشتری فیلمبرداری کنند. با این حال، منتقدی به نام گرچن وگل (Gretchen Vogel)، این رویکرد را «شکست تخیل» خوانده است، چرا که به نظر او، این امر محدودیتهای واقعیِ مناطق قابل سکونت در کیهان را نادیده میگیرد.
ریشه این مفهوم در دنیای داستانی، برگرفته از واژه ولکانی Minshara (به معنای «سرزمین قابل کشت») دانسته میشود.