آنتونیو دا کوستا سانتوس (معروف به تونیو؛ ۴ مارس ۱۹۵۲ – ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۱) معمار و سیاستمدار برزیلی از حزب کارگران (PT) بود. او در اول ژانویه ۲۰۰۱ به عنوان شهردار کمپیناس، سومین شهر بزرگ ایالت سائوپائولو با جمعیتی بیش از یک میلیون نفر، آغاز به کار کرد.
تونیو در ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۱، در حالی که به تنهایی از یک مرکز خرید بازمیگشت، در ساعت ۱۰:۱۵ شب هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت. جزئیات و انگیزههای این ترور که کشور را شوکه کرد، همچنان ناشناخته باقی مانده است. ترور او در سایهی حملات ۱۱ سپتامبر به ایالات متحده قرار گرفت که حدود یک روز بعد رخ داد.
پس از مرگ تونیو، معاون او، ایزالنه تینه، جانشین وی شد. او یک دختر و همسرش را از خود باقی گذاشت.
تحقیقات پلیس
ترور در یک جادهی کمنور رخ داد که از مرکز خرید خارج میشد. شاهدان تنها از دیدن یک خودروی نقرهای رنگ وکترا که با سرعت بالا حرکت میکرد و صدای شلیک گلوله شنیده بودند، سخن گفتند. دو گلوله به شیشههای خودرو اصابت کرد و گلولهی سوم به شانهی چپ او خورد.
پلیس محلی ابتدا چهار مجرم محلی را متهم کرد. آندرسون روجریو داوی (ملقب به بوکا) دستگیر شد و سه همدست دیگر را معرفی کرد. با این حال، تحقیقات بعدی پلیس فدرال برزیل نشان داد که اعترافات و شواهد نامعتبر هستند.
نظریهی پلیس فدرال
پلیس فدرال ترور را به همدستان واندرسون دِ پائولا لیما (ملقب به آندینیو) نسبت داد که در آن زمان یکی از تحت تعقیبترین مجرمان بود. شواهد اصلی تطابق گلولههای یافت شده در صحنهی ترور با گلولههایی بود که در یک آدمربایی در کمپیناس چهار روز پس از ترور استفاده شده بود.
واندرسون در فوریه ۲۰۰۲ دستگیر شد، اما سه مظنون اصلی پیش از بازجویی توسط پلیس کشته شدند. با وجود این، ابهامات پیرامون انگیزههای سیاسی ترور همچنان باقی است.
ظن به قتل سیاسی
تونیو پیش از مرگ، تحقیقات دربارهی تخلفات مالی در قراردادها با شرکتهای پاکسازی شهری را آغاز کرده بود و از دریافت تهدیدهای مرگ خبر داده بود. ترور سلسو دانیل، شهردار سانتو آندره و عضو حزب کارگران، چند ماه بعد نیز به این ظن دامن زد.