معرفی استاکول دِی
استاکول بورت دِی جونیور (متولد ۱۶ اوت ۱۹۵۰) سیاستمدار سابق کانادایی است که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۱ رهبری حزب اتحاد کانادا را بر عهده داشت و از اعضای حزب محافظهکار کانادا به شمار میرفت.
دِی که پیشتر وزیر کابینه استان آلبرتا بود، در دولت رالف کلاین سمتهای وزیر کار، وزیر خدمات اجتماعی و خزانهدار را تجربه کرد. او در رقابت برای رهبری حزب تازهتأسیس اتحاد کانادا، رهبر پیشین حزب اصلاحات، پرستون مانینگ را شکست داد و در ۸ ژوئیه ۲۰۰۰ به این سمت رسید. پس از انتخاب به رهبری، دِی در انتخابات میاندورهای به عنوان نماینده پارلمان از حوزه اوکاناگان-کوکیهالا در بریتیش کلمبیا وارد مجلس شد. اما در انتخابات فدرال ۲۰۰۰، اتحاد به رهبری دِی تنها موفق شد کرسیهایش را از ۵۸ به ۶۶ برساند. نفوذ در شرق کانادا محقق نشد و حزب لیبرال به رهبری ژان کرتین برای بار سوم دولت اکثریت تشکیل داد.
پس از انتخابات، رهبری دِی با انتقادات شدید و شورش درونحزبی مواجه شد. او مقام رهبری را از دست داد اما همچنان به عنوان نماینده پارلمان فعالیت کرد. دِی در دولت استیون هارپر چندین سمت وزیری را بر عهده گرفت و به عنوان صدای بلند محافظهکاران اجتماعی در حزب شناخته میشد. او در ۱۲ مارس ۲۰۱۱ اعلام کرد که در انتخابات فدرال همان سال نامزد نخواهد شد.
اوایل زندگی و فعالیتها
دِی در باری، انتاریو به دنیا آمد. پدرش، استاکول دِی ارشد، که در مونترال زاده شده بود، ارتباط طولانیمدتی با حزب اعتبار اجتماعی کانادا داشت و حتی در انتخابات ۱۹۷۲ رقیب تامی داگلاس بود. دِی جونیور در جوانی در مناطق مختلف کانادا زندگی کرد و از دانشگاه ویکتوریا و کالج ونگوارد (در آن زمان کالج کتاب مقدس شمال غربی) تحصیلات خود را ادامه داد، اما از هیچیک فارغالتحصیل نشد.
از ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۵، او به عنوان کشیش یار و مدیر آموزشگاه در مرکز مسیحی بنتلی در آلبرتا فعالیت کرد که در آن از برنامه آموزشی شتابیافته مسیحی استفاده میشد.
کارنامه در سیاست استانی
در سال ۱۹۸۶، دِی به عنوان نماینده محافظهکار مترقی از رد دیر شمالی وارد مجلس قانونگذاری آلبرتا شد و تا سال ۲۰۰۰ این کرسی را حفظ کرد.
در دسامبر ۱۹۹۲، نخستوزیر تازهانتخابشده آلبرتا، رالف کلاین، دِی را به عنوان وزیر کار به کابینه خود آورد. او در این سمت با وجود اخراجهای جنجالی در خدمات مدنی، توانست با اتحادیههای خدمات عمومی به توافق برسد و یک کاهش ۵ درصدی بیسابقه در قراردادهای جمعی را به ثبت برساند. در دوران وزارت او، آلبرتا کمترین روزهای از دسترفته به اعتصابات کارگری را در میان تمام استانها تجربه کرد. او همچنین به عنوان وزیر مسئول هیئت جبران خسارت کارگران، بدهی ۶۰۰ میلیون دلاری این هیئت را به صفر رساند که منجر به کاهش حق بیمه کسبوکارها و افزایش مزایای کارگران شد.
در مه ۱۹۹۶ وزیر خدمات اجتماعی و در مارس ۱۹۹۷ خزانهدار شد. او در این سمت، بدهیهای آلبرتا را کاهش داد، مالیاتها را برید و در سال ۱۹۹۹ مالیات ثابت را اجرایی کرد.
در آوریل ۱۹۹۹، دِی نامهای جنجالی نوشت و لورن گودارد، وکیل و عضو هیئت امنای مدارس عمومی را به دلیل دفاع از متهم به داشتن پورنوگرافی کودکان نقد کرد. این پرونده با شکایت توهین به اعتبار ختم شد و هزینههای ۷۹۲ هزار دلاری آن توسط مالیاتدهندگان آلبرتا پرداخت شد، هرچند دِی در نهایت ۶۰ هزار دلار خسارت را از جیب خود بازپرداخت کرد.
رهبری اتحاد کانادا و انتخابات ۲۰۰۰
در سال ۲۰۰۰، دِی با پیروزی در انتخابات درونحزبی رهبری اتحاد کانادا را به دست آورد. برای ورود به پارلمان، در انتخابات میاندورهای حوزه اوکاناگان-کوکیهالا شرکت کرد و با ورودی جنجالی با جتاسکی و لباس غواصی پیروز شد.
اندکی بعد، ژان کرتین انتخابات زودهنگام فراخواند. حزب لیبرال با متهم کردن دِی به داشتن «برنامه پنهان» و پیوند با راست مذهبی، توجهات را به دیدگاههای پیشین او درباره همجنسگرایی و سقط جنین جلب کرد. دِی در مصاحبهای تأیید کرد که برای جلوگیری از قانونیسازی ازدواج همجنسگرایانه، از بند استثنای قانون اساسی استفاده خواهد کرد.
باور دِی به آفرینشگرایی زمین جوان نیز به سخره گرفته شد. فعال لیبرال، وارن کینسلا، با نشان دادن عروسک دایناسور در تلویزیون این باور را تمسخر کرد و رسانهها با سوت زدن آهنگ فلینتستونها، ایده همزیستی انسان و دایناسور را به استهزاء گرفتند.
پیشنهاد دموکراسی مستقیم اتحاد نیز با طنز برنامه «این ساعت ۲۲ دقیقه دارد» مواجه شد؛ جایی که پتیشن طنز برای تغییر نام دِی به «دوریس» به حد نصاب رسید!
گافهای دیگر دِی شامل استفاده بدون اجازه از آهنگ موسیقی، ریختن دو لیتر شیر شکلاتی بر سر او توسط یک فعال معترض، و ادعای جریان شمالی رودخانه نیاگارا بود. در مناظره تلویزیونی نیز او با تابلویی دستنویس قوانین را نقض کرد و رهبر حزب محافظهکار او را به میزبان مسابقات تلویزیونی تشبیه کرد.
در نهایت، اتحاد کرسیهایش را تنها به ۶۶ رساند و پیشروی در انتاریو محقق نشد. حمله لیبرالها به دِی باعث شد تا رایدهندگان چپگرا برای جلوگیری از پیروزی اتحاد، به لیبرالها رأی استراتژیک بدهند.
پس از انتخابات و بحرانهای درونحزبی
جنجالها پس از انتخابات نیز دِی را رها نکرد. هزینههای بالای پرونده توهین به اعتبار گودارد و خبر استخدام کارآگاه خصوصی برای رسوا کردن لیبرالها، انتقادات را افزایش داد. در آوریل ۲۰۰۱، چندین عضو کابینه سایه از جمله معاون رهبر دبورا گری استعفا دادند. این گروه «کاکس مستقل اتحاد» و سپس «کاکس نمایندگان دموکراتیک» را تشکیل دادند و حتی ائتلاف کوتاهی با محافظهکاران کردند.
در پاییز ۲۰۰۱، دِی پذیرفت کنار بروود و در انتخابات رهبری ۲۰۰۲، استیون هارپر در همان دور اول او را شکست داد. هارپر به عنوان امتیاز، دِی را به منتقد امور خارجه منصوب کرد.
مسیر سیاسی پس از رهبری
در مارس ۲۰۰۳، دِی و هارپر با نامهای در روزنامه والاستریت جورنال، عدم مشارکت کانادا در حمله به عراق را محکوم کردند. پس از ادغام اتحاد و محافظهکاران در دسامبر ۲۰۰۳، دِی به راحتی در انتخابات ۲۰۰۴، ۲۰۰۶ و ۲۰۰۸ مجدداً انتخاب شد.
او در نوامبر ۲۰۰۴ با تسلیت نگفتن برای مرگ یاسر عرفات جنجال ایجاد کرد و مقالهای را در حزب پخش کرد که مدعی بود عرفات به دلیل ایدز مرده است. در سال ۲۰۰۷، اتهاماتی مبنی بر پرداخت ۵۰ هزار دلار به جیم هارت برای کنارهگیری در انتخابات میاندورهای مطرح شد، اما پلیس سواره کانادا هیچ تخلفی نیافت.
سمتهای وزیری در دولت محافظهکار
- وزیر ایمنی عمومی (فوریه ۲۰۰۶ - اکتبر ۲۰۰۸): او در واکنش به هشدار سفیر اسرائیل درباره تأثیر جمعیت مسلمان بر سیاستهای کانادا، بر چندگانگی فرهنگی کانادا تأکید کرد.
- وزیر تجارت بینالملل (اکتبر ۲۰۰۸ - ژانویه ۲۰۱۰): همزمان وزیر طرح راهگذر و دالان آسیا-اقیانوسیه نیز شد.
- رئیس هیئت مدیره خزانهداری (ژانویه ۲۰۱۰ - مارس ۲۰۱۱): در جریان حذف سرشماری اجباری، دِی با مقایسه آن با جستجوی اینترنتی کودکان از تصمیم دولت دفاع کرد.
او در مارس ۲۰۱۱ بازنشستگی سیاسی خود را اعلام کرد.
فعالیتهای پس از سیاست
دِی پس از خروج از سیاست، شرکت روابط دولتی «استاکول دِی کانکس» را تأسیس کرد و تا سال ۲۰۱۶ عضو ارشد بنیاد آسیا-اقیانوسیه کانادا بود. او در هیئت مدیره شورای تجارت کانادا-چین نیز قرار گرفت.
از سال ۲۰۱۱ تا ژوئن ۲۰۲۰، دِی عضو هیئت مدیره تلوس و مشاور ارشد شرکت حقوقی مکمیلان بود. اما پس از اظهارات جنجالیاش در جریان اعتراضات جورج فلوید، مجبور به استعفا شد. او در یک مناظره تلویزیونی، وجود نژادپرستی سیستماتیک در کانادا را انکار کرد و تجربه قلدری شدن در کودکی به دلیل عینک زدن را مشابه تحمل نژادپرستی دانست. او روز بعد عذرخواهی کرد اما اصرار ورزید که اکثر کاناداییها نژادپرست نیستند.
از اکتبر ۲۰۲۱، دِی به عنوان رئیس موقت کالج کینگز، یک کالج کوچک هنرهای آزاد مسیحی در نیویورک فعالیت میکند.