معرفی فیلم
شفيقه و متولی (عربی: شفيقة و متولى؛ انگلیسی: Shafika and Metwali) یک فیلم درام عاشقانه مصری محصول سال ۱۹۷۹ است که با بازی سعاد حسنی و احمد زکی شناخته میشود. علی بدرخان کارگردانی و فیلمنامه این اثر را بر عهده داشت و داستان آن بر پایه روایتی از صلاح جاهین ساخته شده است.
فیلم از یک قصه عامیانه درباره خواهر و برادری به نامهای شفيقه و متولی الهام گرفته و آن را به بستر اجتماعی و سیاسی مصر قرن نوزدهم منتقل میکند. همین انتخاب، اثر را از یک داستان خانوادگی ساده به نقدی تیز از فساد، فقر و سوءاستفاده از قدرت تبدیل میکند.
مشخصات و عوامل اصلی
- ژانر: درام عاشقانه
- کارگردان و نویسنده: علی بدرخان
- داستان: صلاح جاهین
- موسیقی: فؤاد الزواهری
- تدوین: سعید الشیخ
- سال انتشار: ۱۹۷۹
- مدت زمان: ۲ ساعت و ۵ دقیقه
- کشور: مصر
- زبان: عربی
داستان
شفيقه دختری فقیر است که از زندگی محدود و بیآینده در روستایی در صعید مصر دل میبُرد و برای یافتن راهی تازه به شهر میرود. اما شهر، به جای رهایی، او را در دام فقر، نگاههای قضاوتگر و وابستگی مالی به مردان قدرتمند گرفتار میکند.
او به مرور به حرفه رقص شکم و زندگی زیر سایه حمایت مالی دیگران کشیده میشود و شهرتش رنگ بدنامی میگیرد. در کنار این سقوط شخصی، فیلم تصویری تاریک از پاشاهای فاسد مصری میسازد؛ حاکمانی که برای افزایش ثروت و نفوذ خود، حتی از معامله بر سر جان مردم و قربانی کردن آبرو و شرافت دیگران باکی ندارند.
بازیگران
- سعاد حسنی در نقش شفيقه
- احمد زکی در نقش متولی
- محمود عبدالعزیز در نقش ذياب
- احمد مظهر در نقش طرابيشي بک
- جمیل راتب در نقش آفندینا
- محمود الجندی
- احمد بدیر
- یونس شلبی
جوایز
- ۱۹۸۰: جایزه برنز تَنیت برای علی بدرخان در جشنواره فیلم کارتاژ، تونس.
- ۱۹۸۰: جایزه بالن طلایی برای علی بدرخان در جشنواره سه قاره نانت، فرانسه.
جایگاه اثر
«شفيقه و متولی» بهخاطر ترکیب ملودرام عاشقانه با نقد اجتماعی و سیاسی، در سینمای کلاسیک مصر جایگاه ویژهای دارد. بازی سعاد حسنی در نقش زنی میان فقر و انتخابهای محدود، و حضور احمد زکی در نقش برادر، به فیلم عمق عاطفی میبخشد.
علی بدرخان در این اثر نشان میدهد که سقوط اخلاقی شخصیتها را نباید جدا از ساختار فاسد جامعه دید؛ جایی که قدرت ثروت میآفریند، اما هزینه آن را افراد بیپناه میپردازند.
موضوعات مرتبط
- سینمای مصر
- فیلمهای مصری دهه ۱۹۷۰
- درام عاشقانه عربی
منابع و پیوندهای بیرونی
- Cinemed
- شفيقه و متولی در پایگاه داده اینترنتی فیلمها
- گالری تصاویر فیلم شفيقه و متولی