مریم گلی چند شاخه (Salvia polystachya) گیاهی علفی و چند ساله است که بومی مناطق مرکزی مکزیک بوده و تا جنوب گواتمالا و پاناما گسترش یافته است. این گیاه معمولاً در ارتفاعات 1500 تا 3000 متری (5000 تا 10000 فوت) و در اقلیمهای معتدل با بارندگی تابستانی رشد میکند. Salvia polystachya یکی از گونههایی است که به عنوان شاهی (chia) استفاده میشود، اما به ندرت در باغبانی مورد توجه قرار گرفته است.
ویژگیهای ظاهری
این گیاه میتواند در یک فصل تا ارتفاع 90 تا 270 سانتیمتر (3 تا 9 فوت) رشد کند. ساقههای آن بسیار شکننده هستند، به همین دلیل ترجیح میدهد در پناه گیاهان دیگر رشد کند. گلدهی آن در اواخر تابستان یا اوایل پاییز صورت میگیرد. گلهای آن به قطر حدود 1.2 سانتیمتر (0.5 اینچ) بوده و در لبهها به رنگ آبی بنفش و به سمت مرکز، رنگ پریده و سفید میشوند. وجود سنبلچههای کوتاه و باریک با حلقههای گلهای فشرده، دلیل نامگذاری این گونه با صفت خاص polystacha (به معنی چند شاخه) است. برگهای آن زرد-سبز، به طول و عرض حدود 2.5 سانتیمتر (1 اینچ) هستند و در خوشههای کوچک رشد میکنند.
ترکیبات شیمیایی
از بخشهای هوایی گیاه Salvia polystachya، پنج ترکیب دی ترپنوئید نئو کلرو دانی به نامهای polystachynes A-E جداسازی شده است. ساختار این ترکیبات با استفاده از روشهای طیفسنجی تعیین شده است. ترکیبات کلرو دانی دیگری مانند salvifaricin، linearolactone و dehydrokerlin نیز از این گیاه استخراج شدهاند.
منابع
- Polystachya
- Flora of Guatemala
- Flora of Mexico
- Flora of Panama