مقدمه
انرژی تجدیدپذیر در استرالیا شامل انرژی باد، برق آبی، سلولهای خورشیدی فتوولتائیک، پمپهای حرارتی، انرژی زمینگرمایی، انرژی امواج و انرژی حرارتی خورشیدی است. در سال ۲۰۲۲، این کشور ۸۴,۰۵۶ گیگاوات ساعت برق تجدیدپذیر تولید کرد که ۳۵.۹ درصد از کل تولید برق استرالیا را به خود اختصاص داد.
در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷، استرالیا در مجموع ۳۷۸.۷ پتاجول انرژی تجدیدپذیر تولید کرد که ۶.۲ درصد از کل مصرف انرژی این کشور (۶,۱۴۶ پتاجول) بود. رشد انرژیهای تجدیدپذیر در دهه بین ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۷ بهطور میانگین ۳.۲ درصد و بین سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ به ۵.۲ درصد رسید. این نرخ رشد در مقایسه با رشد سوختهای فسیلی در همان دهه؛ یعنی زغالسنگ (۱.۹ درصد)، نفت (۱.۷ درصد) و گاز (۲.۹ درصد) چشمگیرتر است.
همانند بسیاری از کشورهای دیگر، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در استرالیا با سیاستهای انرژی دولت که در پاسخ به نگرانیهای مربوط به تغییرات اقلیمی، استقلال انرژی و تحریک اقتصادی وضع شدهاند، تشویق میشود.
خط زمانی توسعهها
- ۲۰۰۱: هدف اجباری انرژی تجدیدپذیر (MRET) برای تشویق توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در مقیاس بزرگ معرفی شد.
- ۲۰۰۷: گزارشهایی درباره دستیابی استرالیا به هدف ۲۵ درصدی انرژی تجدیدپذیر تا سال ۲۰۲۰ منتشر شد. این هدف همراه با اقدامات پایهای بهرهوری انرژی، میتوانست ۱۵,۰۰۰ مگاوات ظرفیت جدید، ۳۳ میلیارد دلار سرمایهگذاری، ۱۶,۶۰۰ شغل جدید و کاهش ۶۹ میلیون تنی گازهای گلخانهای را به همراه داشته باشد.
- ۲۰۰۸: سازمان سبز بینالملل (گرینپیس) گزارشی منتشر کرد که نشان میداد استرالیا میتواند تا سال ۲۰۲۰ چهل درصد انرژی خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کند و تا ۲۰۳۰ نیروگاههای زغالسنگی را بدون از دست دادن هیچ شغلی بازنشسته کند. همچنین در کتاب «کد قرمز اقلیم»، استدلال شد که استرالیا باید هرچه سریعتر انتشار گازهای گلخانهای خود را به صفر برساند.
- ۲۰۱۰: هدف اجباری انرژی تجدیدپذیر به ۴۱,۰۰۰ گیگاوات ساعت افزایش یافت که بعداً توسط دولت ابوت به ۳۳,۰۰۰ گیگاوات ساعت کاهش یافت. در کنار آن، طرح انرژی تجدیدپذیر در مقیاس کوچک برای حمایت از پنلهای خورشیدی سقفی و طرحهای ایالتی برای تعرفههای خرید برق تجدیدپذیر اجرا شد. سازمان ZCA نیز طرحی برای گذار کامل به انرژی تجدیدپذیر در یک دهه ارائه کرد.
- ۲۰۱۲: سیاستهای قیمتگذاری کربن و صندوق ۱۰ میلیارد دلاری برای تامین مالی پروژهها اضافه شد که بعداً توسط دولت ابوت لغو گردید. در این سال، برق آبی با ۵۷.۸ درصد بزرگترین سهم را در میان منابع تجدیدپذیر داشت.
- ۲۰۱۵: دولت استرالیا به شرکت مالی انرژی پاک دستور داد از سرمایهگذاری جدید در پروژههای انرژی بادی خودداری کند و ترجیح خود را برای تحقیق در فناوریهای جدید اعلام نمود.
- ۲۰۱۷: ۳۹ پروژه خورشیدی و بادی با ظرفیت ۳,۸۹۵ مگاوات در حال ساخت یا تامین مالی بودند. پیشبینی میشد با اتمام این پروژهها، انرژی تولیدی کافی برای تامین برق ۹۰ درصد خانههای استرالیا باشد.
- ۲۰۱۹: استرالیا به هدف انرژی تجدیدپذیر ۲۳.۵ درصدی و ۳۳ تراوات ساعت خود برای سال ۲۰۲۰ دست یافت.
- ۲۰۲۰: با تحقق اهداف ۲۰۲۰، بسیاری از ایالتها متعهد به هدف بالاتر ۴۰ درصدی تا سال ۲۰۳۰ شدند.
- ۲۰۲۲: آکادمی علوم و مهندسی فناوری استرالیا پیشبینی کرد که تا سال ۲۰۲۵ حدود ۵۰ درصد و تا ۲۰۳۰ حدود ۶۹ درصد برق این کشور از منابع تجدیدپذیر تامین میشود. تا سال ۲۰۵۰، شبکههای برق قادر خواهند بود در دورههایی به طور کامل از انرژی سبز استفاده کنند.
انرژی برق آبی
در سال ۲۰۲۲، انرژی برق آبی ۱۹.۷ درصد از تولید برق تجدیدپذیر یا ۷.۱ درصد از کل تولید برق استرالیا را تامین کرد. بزرگترین سیستم برق آبی، طرح کوههای برفی است که بین سالهای ۱۹۴۹ تا ۱۹۷۴ ساخته شد و ظرفیت ۳,۸۰۰ مگاواتی دارد. افزونه مهمی به نام «برق آبی ۲.۰» نیز در حال ساخت است که با اضافه کردن ۲,۰۰۰ مگاوات ظرفیت ذخیره پمپاژ، تا سال ۲۰۲۶ تکمیل میشود. همچنین شرکت هیدرو تاسمانی با ظرفیت ۲,۶۰۰ مگاواتی خود، قصد دارد زیر چتر ابتکار «باتری ملت» سیستم خود را ارتقا دهد.
انرژی بادی
در سال ۲۰۲۲، انرژی بادی حدود ۳۵.۶ درصد از برق تجدیدپذیر و ۱۲.۸ درصد از کل برق استرالیا را تامین کرد. با راهاندازی هشت مزرعه بادی جدید در سال ۲۰۲۲، ظرفیت نصبشده از مرز ۱۰.۵ گیگاوات گذشت. ایالت ویکتوریا در تولید انرژی بادی پیشتاز است. بزرگترین مزرعه بادی استرالیا، مزرعه استوکیارد هیل با ظرفیت ۵۳۰ مگاوات است که در سال ۲۰۲۲ افتتاح شد.
سلولهای خورشیدی فتوولتائیک
در سال ۲۰۲۲، انرژی خورشیدی حدود ۴۱ درصد از برق تجدیدپذیر و ۱۴.۷ درصد از کل برق استرالیا را تولید کرد. خورشید در مقیاس کوچک (زیر ۱۰۰ کیلووات) سهم غالب تولید برق خورشیدی را دارد و ۶۳ درصد از کل تولید را به خود اختصاص داده است. تا پایان سال ۲۰۲۲، بیش از ۳.۳۶ میلیون سیستم نصبشده با ظرفیت مجموع ۲۹,۶۸۳ مگاوات در استرالیا فعال بودهاند.
انرژی حرارتی خورشیدی
گرمکنندههای آب خورشیدی رایجترین فناوری حرارتی در استرالیا هستند. با وجود منابع عالی خورشیدی، نفوذ این سیستمها در بازار داخلی در سال ۲۰۰۶ تنها ۵ درصد بود که تا سال ۲۰۱۴ به ۱۴ درصد رسید. نصب این سیستمها میتواند تا ۳ تن انتشار دیاکسید کربن و ۸۰ درصد هزینههای گرمایش آب را کاهش دهد. در بخش نیروگاههای حرارتی خورشیدی، مرکز ملی انرژی خورشیدی CSIRO و دانشگاه ملی استرالیا (ANU) تحقیقات گستردهای را روی سیستمهای کانونکننده انجام دادهاند.
انرژی زمینگرمایی
استرالیا از انرژی زمینگرمایی بهطور گستردهای استفاده نمیکند، اما مکانهای بالقوهای در مرکز این کشور وجود دارد. استرالیای جنوبی به عنوان «پناهگاه سنگهای داغ» شناخته میشود و برآورد میشود این انرژی بتواند ۶.۸ درصد از نیاز برق پایه کشور را تا سال ۲۰۳۰ تامین کند. در حال حاضر ۱۹ شرکت در ۱۴۱ منطقه در حال اکتشاف هستند.
انرژی امواج
چندین پروژه برای بهرهگیری از قدرت اقیانوس در حال توسعه است. شرکت کارنگی فناوری CETO را برای تولید آب دریای پرفشار از امواج و تبدیل آن به آب شیرین و برق توسعه میدهد. همچنین شرکت BioPower Systems در حال توسعه سیستم bioWAVE است که با حرکت تقلیدی از گیاهان دریایی، برق تولید میکند.
انرژی زیستی و سوختهای زیستی
زیستتوده مانند تفاله نیشکر بهطور مستقیم برای تولید برق یا بخار صنعتی سوزانده میشود. در سال ۲۰۱۵، تفاله نیشکر و چوب هر کدام حدود ۲۶ درصد از مصرف انرژی تجدیدپذیر را به خود اختصاص دادند. در بحث سوختهای زیستی، اتانول از نیشکر یا غلات تولید میشود و مخلوط E10 (۹۰ درصد بنزین و ۱۰ درصد اتانول) در جایگاههای سوخت عرضه میگردد. بیودیزل حاصل از دانههای روغنی یا روغن پخت سرخشده، به دلیل وابستگی شدید به حملونقل جادهای در استرالیا، چشمانداز بهتری نسبت به اتانول دارد.
سیاستهای دولت
استرالیا طرحهایی را برای گذار به اقتصاد کمکربن اجرا کرده، اما به خاطر وابستگی به زغالسنگ، هنوز به خنثیسازی کربن نرسیده است. در سال ۲۰۱۱ دولت گیلارد قیمتگذاری کربن را اجرا کرد که نتایج اولیه نشاندهنده کاهش انتشار کربن بخش برق بود، اما در سال ۲۰۱۴ دولت تونی ابوت این قانون را لغو کرد. از آن زمان، انتشار کربن بخش برق افزایش یافته است.
آژانس انرژی تجدیدپذیر استرالیا (ARENA) در سال ۲۰۱۲ برای حمایت از نوآوری و افزایش عرضه انرژیهای تجدیدپذیر تاسیس شد و تاکنون از ۵۶۶ پروژه حمایت کرده است. اهداف اجباری انرژی تجدیدپذیر (MRET) در سال ۲۰۰۱ معرفی شد و در سال ۲۰۰۹ به ۲۰ درصد سهم برق تا سال ۲۰۲۰ افزایش یافت. این هدف بعداً به دو بخش مقیاس کوچک (SRES) و مقیاس بزرگ (LRET) تقسیم شد. تعرفههای خرید تضمینی برق تجدیدپذیر نیز در ایالتهای مختلف برای تشویق سرمایهگذاران وضع شدهاند.
در بحث یارانهها، بحثهای زیادی میان نهادهای محیطزیستی و نهادهای اقتصادی درباره میزان یارانههای پرداختی به صنعت سوختهای فسیلی وجود دارد. همچنین استرالیا در سال ۲۰۰۷ پروتکل کیوتو را تصویب کرد.
عدم قطعیت سیاستگذاری
دولت فدرال استرالیا پس از سال ۲۰۲۰ سیاست مشخصی برای انرژی تجدیدپذیر ندارد. با این حال، ایالتها اهداف جاهطلبانهای تعیین کردهاند:
- ویکتوریا: ۵۰ درصد تا ۲۰۳۰ و انتشار خالص صفر تا ۲۰۵۰.
- کوئینزلند: ۵۰ درصد تا ۲۰۳۰.
- نیو ساوت ولز: انتشار صفر تا ۲۰۵۰.
- قلمرو پایتخت استرالیا (ACT): ۱۰۰ درصد برق تجدیدپذیر تا ۲۰۲۰.
- تاسمانی: ۱۰۰ درصد تا ۲۰۲۲.
- استرالیای جنوبی: ۷۵ درصد تا ۲۰۲۵ و ۱۰۰ درصد خالص تا ۲۰۳۰.
- قلمرو شمالی: ۵۰ درصد تا ۲۰۳۰.
شرکتهای بزرگ فعال در استرالیا
شرکتهای بزرگی نظیر BP Solar، Edwards، Eurosolar، Hydro Tasmania، Meridian Energy، Nectr، Origin Energy، Pacific Blue، Snowy Hydro، Solahart، Solar Systems و Wind Prospect در زمینههای مختلفی از تولید پنل خورشیدی و گرمکنندههای آب تا نیروگاههای بادی و برق آبی در استرالیا فعالیت میکنند.