معرفی سرده پومتیا (Pometia)
پومتیا سردهای متشکل از دو گونه درخت تنومند است که در اکوسیستمهای پیچیده جنگلهای بارانی رشد میکنند. این گیاهان بخشی از خانواده گیاهشناسی Sapindaceae (صابونهندیان) محسوب میشوند و به دلیل ابعاد بزرگ و ساختار خاص خود شناخته شدهاند.
ویژگیهای ظاهری و گیاهشناسی
این درختان معمولاً دارای ریشههای تختهای (پشتیبان) هستند که به پایداری آنها در خاکهای جنگلی کمک میکند. یکی از ویژگیهای بارز پومتیا، خروج مادهای رزینمانند و قرمزرنگ از تنه درخت هنگام برش است. برگهای این گیاه به صورت متناوب آرایش یافتهاند و فاقد دمبرگ (Sessile) هستند.
- ساختار برگ: برگچهها معمولاً به صورت جفتهای متعدد هستند که جفت اول (نزدیک به پایه) کوچک و شبیه به گوشوارک است.
- گلدهی: گلها تکجنسیتی و دارای تقارن شعاعی هستند. کاسه گل جاممانند بوده و دارای ۵ گلبرگ ظریف است.
- میوه و دانه: میوه این درخت به صورت خشک و دو بخشی است که معمولاً تنها یک بخش آن به تکامل کامل میرسد. دانهها دارای پوششی چرمی بوده و به طور کامل توسط یک آریل (پوشش گوشتی) احاطه شدهاند.
تاریخچه و نامگذاری
نام علمی این سرده به پاس خدمات پیر پومت (Pierre Pomet)، داروساز برجسته فرانسوی در قرن هفدهم، انتخاب شده است. اولین توصیف علمی و رسمی این گیاه در سال ۱۷۷۶ میلادی در منابع گیاهشناسی منتشر گردید.
گونههای شناخته شده
بر اساس دادههای معتبر باغ گیاهشناسی کیو (Kew)، دو گونه اصلی برای این سرده ثبت شده است:
- Pometia pinnata: گستردهترین گونه این سرده.
- Pometia ridleyi: گونهای با پراکندگی محدودتر.
زیستگاه و پراکندگی جغرافیایی
پومتیا به طور طبیعی در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری آسیا و جنوب اقیانوس آرام میروید. گستره انتشار طبیعی آن بسیار وسیع است و مناطقی همچون جنوب چین، تایوان، سریلانکا، تایلند، ویتنام و مجمعالجزایر اندونزی و فیلیپین را در بر میگیرد. این درختان عمدتاً در جنگلهای بارانی و جنگلهای موسمی یافت میشوند و بعدها به مناطقی چون جزایر مارشال و پولینزی نیز معرفی شدهاند.