مرکز تحقیقات ملی شتر، بیکانر
مرکز تحقیقات ملی شتر، وابسته به شورای تحقیقات کشاورزی هند (ICAR)، در شهر بیکانر ایالت راجستان واقع شده است. با توجه به اهمیت شتر در توسعه اجتماعی-اقتصادی مناطق خشک و نیمهخشک، دولت هند در سال ۱۹۸۴ یک اداره پروژهای در بیکانر تأسیس کرد که در سال ۱۹۹۵ به مرکز تحقیقات ملی شتر (NRCC) ارتقا یافت.
این مرکز در منطقه جوربیر بیکانر، حدود ۸ کیلومتری مرکز شهر، قرار دارد. مأموریتهای اصلی آن شامل تحقیقات پایه و کاربردی برای بهبود سلامت و تولید شتر، ایجاد مخزن اطلاعاتی در زمینه تحقیقات و توسعه شتر، و توسعه اکوتوریسم شتر است. این مرکز در میان محلیها به نام «مزرعه شتر» شناخته میشود و گلهای از بیش از ۳۰۰ شتر از نژادهای بیکانری، جیسالمری، کچئی و مِواری را نگهداری میکند.
پیشرفتها
اهداف کلیدی این مرکز شامل پرورش و سلامت شتر، استفاده از شیر شتر و فرآوردههای آن مانند بستنی است. مزرعه شامل اصطبلها، محوطهها و ساختمانهای متعدد است. دانشمندان از طریق برنامههای مشارکتی با ذینفعان مانند شترداران و بازرگانان همکاری میکنند.
رشد قابل توجهی در تجارت شیر شتر به عنوان یک ماده غذایی عملکردی به دلیل مزایای درمانی آن دیده شده است. همچنین مدلهای موفق دامداری شتر به صورت تعاونی و استفاده از شتر توسط نیروهای مرزبانی هند (BSF) در ایالتهای راجستان و گجرات توسعه یافته است. شترها توجه بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی را به خود جلب کردهاند.
در فرهنگ عامه
شترها به دلیل کاراییشان در مناطق خشک به «کشتیهای صحرا» معروف هستند. آنها میتوانند روزها بدون آب زندگی کنند و به عنوان وسیلهای جایگزین برای حملونقل کالا در بسیاری از مناطق راجستان استفاده میشوند که این امر باعث صرفهجویی در سوخت و ایجاد درآمد برای شترداران میشود. بیابان تار با کاخهای باشکوه، شگفتیهای طبیعی و شترها، به بخش گردشگری منطقه افزوده است.
مهاراجه گانگا سینگ بیکانر در حدود سال ۱۸۹۰ یگان شتر بیکانر را تأسیس کرد که در جنگهای جهانی اول و دوم شرکت داشت. به دلیل تاریخچه طولانی شترها، آنها به عنوان حیوان ایالت راجستان اعلام شدهاند و جوامعی مانند رائیکا به طور خاص به نگهداری و پرورش آنها میپردازند.
جاذبههای گردشگری
گردشگران بازدیدکننده از مرکز تحقیقات ملی شتر و بیکانر از دیدن بچه شترها در حال بازی در ساعات بعدازظهر یا جمع شدن شترها در تپههای شنی در غروب آفتاب لذت میبرند. موزه شتر اطلاعاتی در مورد جنبههای پژوهشی و توسعه شتر در اکوسیستم بیابانی ارائه میدهد. امکانات موجود شامل سوارکاری شتر، سافاری بیابانی، شیر شتر و بستنی، کولفی، و فروشگاههای سوغات با اقلام تزئینی مانند کیف، کیسه، آثار هنری، شال و زنجیرهای کوچک است.
جشنواره بینالمللی شتر هر ساله در ماه ژانویه (معمولاً دومین شنبه و یکشنبه مجاور آن) در بیکانر برگزار میشود. برنامهها شامل رقص شتر، مسابقه شتر، آثار هنری بر روی نژادهای مختلف شتر و رقصهای محلی سنتی است.