معرفی Myrmarachne melanotarsa
Myrmarachne melanotarsa، که با نام «عنکبوت مورچهنمای پایسیاه» نیز شناخته میشود، نوعی عنکبوت جهنده بومی آفریقا است که بیشتر در حوالی دریاچه ویکتوریا دیده میشود. این گونه از خانواده Salticidae است؛ خانوادهای که به چشمهای تیز، توانایی پرش و شکار چابک معروفاند.
تقلید شگفتانگیز از مورچهها
مانند دیگر گونههای جنس Myrmarachne، این عنکبوت نیز از مورچهها تقلید میکند؛ اما در این مورد، الگوی آن مورچههای جنس Crematogaster است. شکل بدن، رنگآمیزی و حتی رفتار آن تا حدی شبیه مورچههاست و همین موضوع به بقایش کمک میکند.
زندگی اجتماعی در لانههای ابریشمی
نکته غیرمعمول درباره M. melanotarsa رفتار اجتماعی آن است. این عنکبوتها روی درختان انجیر و برخی درختان دیگر، خوشههایی از لانههای ابریشمی میسازند. در چنین لانههای اشتراکی گاهی صدها عنکبوت از هر دو جنس و در سنین مختلف دیده میشوند؛ بااینحال بیشتر لانهها بین ۱۰ تا ۵۰ فرد دارند.
در این لانهها، مورچههایی که این عنکبوتها از آنها تقلید میکنند نیز اغلب حضور دارند. گاهی گونههای دیگری از عنکبوتهای جهنده هم در کنار آنها دیده میشوند.
چرا تقلید از مورچهها به نفع این عنکبوت است؟
بسیاری از شکارچیان، از جمله عنکبوتهای جهنده بزرگتر، عنکبوتهای جهنده را شکار میکنند؛ اما معمولاً از حمله به مورچهها پرهیز میکنند، چون مورچهها بهشدت از خود دفاع میکنند. M. melanotarsa از همین بیزاری شکارچیان استفاده میکند و با شبیهسازی مورچهها، خطر شکار شدن را کاهش میدهد.
مشاهدهها نشان دادهاند عنکبوتهای جنسهای Menemerus و Pseudicius در حضور گروههای بزرگ M. melanotarsa فرار میکنند و حتی گاهی تخمهای خود را رها میکنند. این عنکبوت مورچهنما میتواند از تخمهای همین عنکبوتها تغذیه کند.
بااینحال، این مزیت فقط در گروههای بزرگ کاملاً آشکار است. افراد تنها یا گروههای کوچک M. melanotarsa ممکن است توسط همان شکارچیانی خورده شوند که از هجوم به گروههای بزرگ پرهیز میکنند.
طبقهبندی و نامگذاری
این گونه در سال ۲۰۰۲ توصیف علمی شد و نامگذاری آن به واندا وسوئوفسکا نسبت داده میشود. Myrmarachne melanotarsa یکی از نمونههای شناختهشده عنکبوتهای جهنده آفریقایی است و بهخاطر تقلید از مورچهها و رفتار اجتماعیاش در میان پژوهشگران توجه ویژهای دارد.