معرفی اریگونینائه
اریگونینائه بزرگترین زیرخانواده از خانواده تارعنکبوتهای صفحهای، یا Linyphiidae، است؛ خانوادهای که خود دومین خانواده بزرگ عنکبوتها به شمار میآید. در ایالات متحده، این عنکبوتها را «عنکبوتهای کوتوله» مینامند و در انگلستان به آنها «عنکبوتهای پول» میگویند.
مرزهای دقیق آرایهشناختی این زیرخانواده هنوز بهطور کامل روشن نشده است، اما اریگونینائه پرتعدادترین گروه از تارعنکبوتهای صفحهای است و بیش از ۲٬۰۰۰ گونه توصیفشده دارد. بسیاری از گونههای آن در بستر برگهای پوسیده زندگی میکنند و تارهای صفحهای بسیار ریزی میبافند.
اهمیت در کشاورزی و طبیعت
نقش این عنکبوتها در شبکه شکارچیان مفید اکوسیستمهای کشاورزی احتمالاً از آنچه تصور میشود پررنگتر است. یکی از نمونههای جالب، Atypena formosana است که در زیستگاههای تالابی بهصورت مستعمره زندگی میکند و در شالیزارها، درست بالاتر از خط آب، دامهای توری میسازد تا پورههای زنجرکهای برنج را شکار کند.
شناختهشدهترین سرده در این گروه، اریگون (Erigone) است.
ویژگیهای ظاهری و رفتار
بیشتر اعضای این زیرخانواده عنکبوتهایی بسیار کوچکاند؛ برخی کمتر از ۱ میلیمتر طول دارند و شمار اندکی از آنها تا حدود ۶ میلیمتر میرسند. این عنکبوتها هم در مرحله بچهعنکبوتی و هم در بزرگسالی از روش «بادبازی» استفاده میکنند؛ یعنی با رها کردن رشتههای ابریشمی، خود را به جریان هوا میسپارند و جابهجا میشوند.
در بسیاری از نرها، روی سپر سر-سینه برآمدگیها و فرورفتگیهای عجیبی دیده میشود؛ از لوبهای برجسته و ساختارهای برجمانند گرفته تا شیارها، حفرهها و موهای تغییرشکلیافته. کارکرد این ساختارها هنوز بهخوبی شناخته نشده، اما احتمال میرود در جفتگیری و نمایشهای پیش از آن نقش داشته باشند.
در چند گونه دیده شده که مادهها هنگام جفتگیری با کلیسرهای خود، نر را از حفرهها یا شیارهای همین ساختارها نگه میدارند. سپس مادهها مایعی بزاقمانند روی ترشحاتی میگذارند که از غدد پیشتنهای نر تولید شده و پس از آن آنها را میخورند.
پراکندگی جغرافیایی
بیش از ۳۰۰ گونه اریگونینائه در شمال اروپا زندگی میکنند و حدود یکچهارم عنکبوتهای آن منطقه را تشکیل میدهند. از آمریکای شمالی نیز حدود ۶۵۰ گونه شناخته شده است.
این زیرخانواده در مناطق معتدل و سرد نیمکره شمالی از گروههای غالب عنکبوتها به شمار میآید، اما در نیمکره جنوبی تنوع کمتری دارد. تاکنون هیچ گونه بومیای از نیوزیلند و استرالیا برای این زیرخانواده گزارش نشده است.
برای مطالعه بیشتر
- سامانهشناسی اریگونینائه نوحارهای (Linyphiidae)
- خانواده تارعنکبوتهای صفحهای (Linyphiidae)
- زیرخانوادههای عنکبوتها