میکروتریسا رویالزی: ماهی کوچک با داستان بزرگ
میکروتریسا رویالزی، معروف به ساردین سلطنتی، گونهای ماهی آب شیرین از خانواده کفالها (Clupeidae) است که در حوضه رودخانه کنگو در آفریقای غربی زندگی میکند. این ماهی برای نخستین بار در سال ۱۹۰۲ توسط جورج آلبرت بولنژر، جانورشناس بلژیکی-بریتانیایی، توصیف شد.
نام علمی این ماهی از ریشههای میکرو (به معنای کوچک) و تریسا (برگرفته از واژه یونانی برای نوعی آنچوی) تشکیل شده است. نام گونه (رویالزی) به افتخار کاپیتان لویی ژوزف رویال انتخاب شد که رهبری اعزام جمعآوری نمونههای اولیه را بر عهده داشت.
ویژگیهای ظاهری
این ماهی کوچک با بدنی نسبتاً عمیق (حدود یک سوم طول بدن) و پوزهای نوکتیز شناخته میشود. حداکثر طول آن به ۹.۹ سانتیمتر میرسد، اما میانگین طول آن حدود ۸ سانتیمتر است. ساختار فک باریک آن، یکی از ویژگیهای تشخیصی مهم در مقایسه با گونههای نزدیک است.
پراکندگی و زیستگاه
میکروتریسا رویالزی در بخش میانی حوضه کنگو، از جمله سیستم رودخانه اوبانژی، یافت میشود. این گونه در کشورهای جمهوری دموکراتیک کنگو، کنگو، جمهوری آفریقای مرکزی و کامرون گزارش شده است.
تحول تکاملی
خانواده کفالها عمدتاً دریایی هستند، اما زیرخانوادهای که میکروتریسا به آن تعلق دارد (Pellonulinae) در آفریقای جنوبی و غربی رایج است. شواهد مولکولی نشان میدهد اجداد این گونهها حدود ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش، پس از یک تهاجم دریایی عمده، به آفریقای غربی وارد شدند و سپس در آبهای شیرین قاره پراکنده شدند.
اهمیت ماهیگیری
این ماهی سهم کوچکی در صید محلی دارد و عمدتاً توسط ماهیگیران معیشتی صید میشود.