زندگی و جایگاه علمی
مشولام پسر یعقوب، که با نامهایی چون مشولام هاکوهن بن یعقوب و رابِنو مشولام هاگادول نیز شناخته میشود، از تلمودشناسان یهودی فرانسه در سده دوازدهم میلادی بود.
او رهبری یک یشیوای تلمودی در لونل را بر عهده داشت؛ مدرسهای دینی که چندین دانشمند نامآور را پرورش داد. مشولام با آبراهام بن اسحاق، آو بیتدین ناربون، دوستی نزدیک داشت. آبراهام چندین پاسخ فقهی برای او نوشت و همواره با احترام فراوان از او یاد میکرد.
احکام تلمودی مشولام در سفر هاتروموت نقل شده است و همین ارجاعها نشان میدهد او نزد عالمان همدورهاش جایگاهی محترم داشته است.
نقشهای برجسته
- رهبری یشیوای تلمودی لونل و پرورش شاگردان نامآور
- دوستی و مکاتبه فقهی با آبراهام بن اسحاق، رئیس دادگاه دینی ناربون
- حمایت از ترجمه آثار فلسفه اخلاق به عبری و گردآوری کتابخانهای گسترده
علاقه به فلسفه و حمایت از ترجمه
مشولام تنها به بحثهای تلمودی محدود نبود. بر پایه روایت یهودا ابن تیبون، او به فلسفه اخلاق علاقه داشت، چند اثر در این زمینه نوشت، دیگر نویسندگان یهودی را راهنمایی و یاری میکرد و کتابخانهای گسترده در اختیار داشت.
یکی از مهمترین نقشهای فرهنگی او، تشویق یهودا ابن تیبون به ترجمه الهدایه الی فرائض القلوبِ بهایا بن پکودا به عبری بود؛ اثری که با عنوان چووت هلواووت، یعنی وظایف دلها، در سنت فکری یهود شناخته میشود. یهودا ابن تیبون بارها از اشتیاق مشولام برای جستوجو در شاخههای گوناگون دانش ستایش کرده است.
خانواده، شاگردان و درگذشت
مشولام پدر آشر بن مشولام هاکوهن، چهرهای سرشناس در میان دانشمندان یهودی، بود. در شمار شاگردان او نامهایی چون راواد و بال هاماور دیده میشود؛ دو چهرهای که بعدها در سنت فقهی و تلمودی یهود جایگاهی برجسته یافتند.
سال تولد مشولام با قطعیت روشن نیست، اما او در سال ۱۱۷۰ میلادی در لونل درگذشت.
منابع
در منابع پژوهشی این دوره، از گالیا یهودائیکا اثر آنری گروس و زیارت و یهودیان نوشته دیوید ام. گیلیتز و لیندا کی دیویدسن یاد شده است.