ملالوکا سرپنتینا؛ بوته‌ای بومی استرالیا

معرفی

Melaleuca serpentina گیاهی از خانواده مورد Myrtaceae است که به‌طور طبیعی فقط در ناحیه بارابا در استرالیا می‌روید. این گونه بوته‌ای با گل‌هایی شبیه برس بطری به رنگ زرد یا سبز کرمی است. از نظر ظاهری به Melaleuca citrina شباهت دارد، اما رنگ گل‌های آن گونه قرمز است و پرچم‌های بلندتری دارد.

برخی خزانه‌های گیاه‌شناسی ایالتی در استرالیا هنوز از نام Callistemon serpentinus برای این گیاه استفاده می‌کنند؛ با این حال، در بسیاری از منابع جدیدتر، این گونه در جنس Melaleuca طبقه‌بندی می‌شود.

ویژگی‌های ظاهری

ملالوکا سرپنتینا به‌صورت بوته‌ای با پوستی سخت و کاغذی رشد می‌کند. برگ‌های آن یکی‌درمیان روی ساقه قرار می‌گیرند، سطحی تقریباً صاف دارند و شکلشان از بیضی باریک تا تخم‌مرغی متغیر است. بخش باریک‌تر برگ به سمت قاعده قرار دارد و نوک برگ به‌تدریج باریک و تیز می‌شود.

رگبرگ میانی در برگ‌ها آشکار است، اما رگبرگ‌های جانبی کم‌رنگ و نامشخص‌اند. روی برگ‌ها غده‌های روغنی متعددی دیده می‌شود که از ویژگی‌های رایج بسیاری از گیاهان خانواده مورد است.

گل‌ها به رنگ سبز کرمی تا زرد هستند و در گل‌آذین‌های سنبله‌ای در انتهای شاخه‌ها و همچنین در محل اتصال برگ به ساقه پدید می‌آیند. شاخه‌ها پس از گل‌دهی نیز به رشد خود ادامه می‌دهند. هر گل‌آذین ۱۵ تا ۳۵ گل مجزا دارد؛ گلبرگ‌ها با گذشت زمان می‌ریزند و در هر گل ۳۷ تا ۵۱ پرچم دیده می‌شود.

گل‌دهی این گونه در آوریل، اکتبر و دسامبر رخ می‌دهد. پس از پایان گل‌دهی، میوه‌ها به‌صورت کپسول‌های چوبی شکل می‌گیرند.

آرایه‌شناسی و نام‌گذاری

این گونه نخستین‌بار در سال ۲۰۰۹ توسط لیندلی کراون در نشریه Novon به‌طور رسمی توصیف شد. توصیف او بر پایه نمونه‌ای انجام گرفت که در کنار معدن آزبست وودس‌ریف، نزدیک بارابا، گردآوری شده بود.

در سال ۲۰۱۲، اودوویچیچ و اسپنسر این گونه را با نام Callistemon serpentinus معرفی کردند؛ اما در سال ۲۰۱۳، کراون همه گونه‌هایی را که پیش‌تر در جنس کالیستمون قرار داشتند به جنس Melaleuca منتقل کرد.

با وجود این تغییر، برخی مراجع همچنان از نام Callistemon serpentinus استفاده می‌کنند. باغ‌های گیاه‌شناسی سلطنتی کیو، Callistemon serpentinus را مترادف Melaleuca serpentina می‌دانند.

صفت گونه‌ای «سرپنتینا» به خاک‌های سرپنتینیتی اشاره دارد؛ خاک‌هایی که این گونه اغلب روی آن‌ها می‌روید.

پراکندگی و زیستگاه

ملالوکا سرپنتینا در ناحیه بارابا در استرالیا می‌روید. زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های علفی روی خاک‌های سرچشمه‌گرفته از سرپنتینیت است.

نکات کلیدی

• این گونه بومی ناحیه بارابا در استرالیا است.
• به خانواده مورد تعلق دارد.
• گل‌های آن زرد یا سبز کرمی و شبیه برس بطری است.
• برخی منابع هنوز نام قدیمی Callistemon serpentinus را به کار می‌برند.
• نام گونه به ارتباط آن با خاک‌های سرپنتینیتی اشاره دارد.

منابع

اطلاعات این مقاله بر اساس توصیف‌های گیاه‌شناسی منتشرشده برای Melaleuca serpentina و نمایه‌های معتبر مانند Flora of New South Wales تنظیم شده است.