مادهوگار روستایی در شهرستان ماهندرگر، در ایالت هاریانای هند است. این روستا در دامنه تپه مادهوگار از رشتهکوه آراولی قرار گرفته و قلعه مادهوگار بر فراز همین تپه دیده میشود.
موقعیت جغرافیایی
مادهوگار در مسیر جاده ماهندرگر-ساتنالی، حدود ۱۳ کیلومتر تا شهر ماهندرگر، ۳۵ کیلومتر تا مرکز اداری شهرستان یعنی نارنول و ۳۲۶ کیلومتر تا چندیگر، پایتخت ایالت هاریانا، فاصله دارد.
پیشینه تاریخی
رائو شکها، راجپوتی از شاخه شکهاوت و از تبار کاچواها یا کوشواها، بنیانگذار شکهاواتی بود. او این سرزمین را به ۳۳ تیکانا یا پرگنه تقسیم کرد؛ هر یک زیر نظر یک تاکور اداره میشد و دستکم یک دژ گِلی موسوم به کوتچا داشت. برخی از این دژها بعدها با سنگ محکمتر شدند و پس از او، تیکاناهای بیشتری به نوادگان نسلهای بعدی واگذار شد.
تیکانای لوهارو در سال ۱۵۸۸ میلادی بهعنوان سیوسومین تیکانا، توسط تاکور نرهرداس، از نوادگان رائو شکها، بنیان گذاشته شد. تیکانای ماهندرگر نیز در سال ۱۸۶۸ از سوی مهراجا موکوند سینگِ شکهاواتی به کونوار شیونات سینگ یکم، پسر مهراجا راج سینگ دوم، واگذار شد. تیکانای توشام هم در سال ۱۸۷۰ از سوی مهراجا موکوند سینگ به کونوار آبهایا سینگ سپرده شد.
تیکانا و قلعه مادهوگار در نیمه نخست سده هجدهم، به دست مادهو سینگ یکم پایهگذاری شد؛ زمانی که او اداره منطقه را به بالوانت سینگ سپرد. نام قلعه از مادهو سینگ گرفته شده و «مادهوگار» در معنای تحتاللفظی به «دژ مادهو» اشاره دارد.
در میانه سده هجدهم، این منطقه از فرمانروایی راجپوتها به قلمرو امپراتوری مراتا پیوست. در روایتهای تاریخی آمده است که مهراجا خانده رائو هولکارِ ایندور به اسماعیلبیگ، فرمانروای مستقل مغول، حمله کرد؛ اسماعیلبیگ به مادهوگار گریخت و نزدیک قلعه پایگاهی برپا کرد. در ۱۶ فوریه ۱۷۹۲، نیروهای مراتا به رهبری خاندان هولکار قلعه مادهوگار را تصرف کردند. اسماعیلبیگ گریخت و به کانود حمله کرد؛ در آن مقطع نواب نجفقلیخان درگذشته بود و کانود با تغییر در وضعیت حکمرانی محلی روبهرو بود. در ادامه، نیروهای هولکار به کانود حمله کردند، اسماعیلبیگ را دستگیر کردند، به قلعه آگرا منتقل ساختند و در سال ۱۷۹۴ اعدام شد.
مهاداجی شینده، ملقب به شیندیای گوالیار، رانیا، فتحآباد و سیرسا را از فرماندار حصار گرفت و بدین ترتیب هاریانا زیر نفوذ امپراتوری مراتا قرار گرفت. او هاریانا را به چهار حوزه تقسیم کرد: حوزه دهلی، که در عمل شامل شاه عالم دوم، خاندانش و نواحی پیرامون دهلی میشد؛ حوزه پانیپت، شامل کرنال، سونیپت، کورکشتر و امبالا؛ حوزه حصار، شامل حصار، سیرسا، فتحآباد و بخشهایی از روهتک؛ و حوزه موات، شامل گوروگرام، رواری، نارنول و ماهندرگر. در ۳۰ دسامبر ۱۸۰۳، دولت رائو شیندیا بر پایه پیمان سورجی-آنجانگائون، هاریانا را به حکمروایی کمپانی هند شرقی بریتانیا در هند واگذار کرد.
مادهوگار از سال ۱۹۷۸ با کمبود آب روبهرو بود؛ اما در سال ۲۰۱۷ دولت حزب بهاراتیا جاناتا توانست پس از ۲۹ سال وقفه، آبرسانی کانال منطقه را از سر بگیرد.
چشمانداز توسعه
دولت هاریانا برنامههایی برای ایجاد یک مجتمع گردشگری یکپارچه با محوریت قلعه مادهوگار در دست اجرا دارد. در ژانویه ۲۰۱۸، راهآهن هند پیشنهادی برای ساخت پارک موضوعی میراث راهآهن در مجاورت موزه میراث راهآهن رواری آماده کرد. این پروژه با همکاری دولت هاریانا و وزارت گردشگری هند و با الهام از الگوهایی مانند مرکز راهآهن دوون در بریتانیا، پارک موضوعی راهآهن اداویل در آمریکا و پارک میراث فریمید در نیوزیلند شکل خواهد گرفت.
راهآهن هند از دولت هاریانا خواسته است این موزه میراثی را در طرح یارانهای «سوادش دارشان» بگنجاند. این طرح در چارچوب مسیر میراثی در دست توسعه «مادهوگار-ماهندرگر-نارنول-رواری» وزارت گردشگری هند، با بودجهای حدود ۱.۴۷ میلیارد روپیه هند، معادل ۱۴۷ کرور روپیه یا ۲۳ میلیون دلار آمریکا، اجرا میشود.
همچنین ببینید
نانگال سیروهی