لیزوسیسیا: غول منقرضشدهی تریاس پسین
لیزوسیسیا (Lisowicia) یک جنس منقرضشده از دیسینودونتهای غولپیکر است که در دورهی تریاس پسین، حدود ۲۱۰ تا ۲۰۵ میلیون سال پیش، در لهستان کنونی زندگی میکرد. این جانور با وزن تقریبی ۵ تا ۶ تن، عنوان بزرگترین دیسینودونت و بزرگترین سیناپسید غیرپستاندار را به خود اختصاص داده است.
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد لیزوسیسیا، postura عمودی آن بود. بر خلاف سایر دیسینودونتها که اندامهای خمیده و نیمهعمودی داشتند، لیزوسیسیا مانند پستانداران و دایناسورها، اندامهای خود را مستقیماً زیر بدن نگه میداشت. این ویژگی به او اجازه میداد تا به گیاهانی در ارتفاع بالاتر دسترسی پیدا کند.
کالبدشناسی
لیزوسیسیا بدنی حجیم، سر بزرگی با منقار بیدندان و گردنی کوتاه داشت. اسکلت او نشاندهندهی انطباق با وزن زیاد و حرکت قدرتمند است. استخوانهای لگن و اندامهای عقبی بسیار قوی بودند، که نشاندهندهی توانایی تحمل وزن زیاد است.
کشف و نامگذاری
فسیلهای لیزوسیسیا برای اولین بار در سال ۲۰۰۶ در معدن گلی لیپی اسلایسکی در روستای لیسوویتسه کشف شد. با این حال، تا سال ۲۰۱۸ بهطور رسمی به عنوان یک گونهی جدید توصیف و نامگذاری نشد. نام این جنس از روستای لیسوویتسه گرفته شده است.
اهمیت تکاملی
لیزوسیسیا نشان داد که دیسینودونتها نیز قادر به رسیدن به اندازههای غولپیکر بودند، نه تنها دایناسورها. این کشف درک ما را از تکامل اندازهی بدن در سیناپسیدها تغییر داد و نشان داد که عوامل اکولوژیکی نقش مهمی در این روند داشتهاند.