کرمانه شیواراما هگده؛ پیشگام و احیاگر هنر یاکشاگانا

معرفی کرمانه شیواراما هگده

کرمانه شیواراما هگده (۱۹۳۸-۲۰۰۹)، از بزرگ‌ترین استادان رقص یاکشاگانا است؛ فرم اجرایی سنتی‌ای که ریشه در ایالت کارناتاکای هند دارد. او گروه معروف اِداگونجی مهگاناپاتی یاکشاگانا ماندالی را پایه‌گذاری کرد که اجراهای درخشانی را در سراسر هند و جهان به روی صحنه برد. شیواراما نخستین هنرمند یاکشاگانا است که موفق به دریافت جایزه رئیس‌جمهور (راشتراپاتی) شد. همچنین در سال ۱۹۷۰، جایزه سنگیت ناتاک آکادمی به او اهدا گردید.

زندگی و شکل‌گیری هنری

او در روستای دورافتاده «کرمانه» از توابع گوناوانته، در منطقه اوتارا کانادا چشم به جهان گشود. دوران سخت زندگی، او را به آغوش هنر کشاند و با رشد در این مسیر، به شکوفایی‌اش کمک کرد. استاد فقید، آنوهیتالو ساداناندا هگده، و فضای غنی یاکشاگانا در آن منطقه، ظرافت‌های این هنر را در وجودش رسوخ داد.

تأسیس گروه یاکشاگانا

در سال ۱۹۳۴، با وجود بحران شدید مالی خانواده، او با پس‌انداز حاصل از کارهای سخت، گروه سری اداگونجی مهگاناپاتی یاکشاگانا ماندالی کرمانه را تأسیس کرد. نام این گروه از خدای حامی خانواده‌اش، لرد گاناپاتی اداگونجی، الهام گرفته شد؛ خدایی که شیواراما به او ارادت عمیقی داشت. اشتیاق بی‌نظیر او به هنر و گردهم‌آوردن افرادی هم‌فکر، سهم عظیمی در توسعه و اعتلای یاکشاگانا ایفا کرد.

خدمات و دستاوردها

خدمات او گستره وسیعی دارد:

• کشف و تشویق استعدادهای برتر
• اجرای دقیق داستان‌های سنتی
• بازنمایی چندوجهی و تأثیرگذار شخصیت‌ها در هر پراسانگا (بخش اجرایی)
• گسترش جغرافیایی یاکشاگانا

او بیشتر از همه به خاطر ظرافت‌های کلامی در دیالوگ‌ها و همچنین آشکارسازی آرام و زنده شخصیت‌ها در داستان‌ها شهرت داشت؛ ویژگی‌ای که در اجراهای امروزی به شدت نایاب است.

نکته قابل تأمل این است که او از یاکشاگانا به عنوان ابزاری برای ترویج جنبش استقلال هند استفاده کرد.

گروه تأسیس‌شده توسط او، با اجراهای متعدد در نقاط مختلف کشور و جهان، پویایی خویش را ثابت کرد. زندگی و دستاوردهای شیواراما، امروز به موضوعی پژوهشی در عرصه یاکشاگانا تبدیل شده است. علاوه بر کارگردانی صحنه و خلق شخصیت‌ها، او توانمندی‌های سازمان‌دهی خارق‌العاده‌ای داشت. وقتی دریافت که هنر یاکشاگانا تنها با حمایت معابد زنده نمی‌ماند، ایده تأسیس یک گروه حرفه‌ای را برای ترویج این هنر عملی کرد.

افتخارات و میراث

برای دستاوردهای بی‌نظیرش، آکادمی مرکزی سنگیت ناتاک دهلی‌نو (۱۹۷۰) و جایزه دولتی کارناتاکا (۱۹۶۵) به او افتخار اسپردند. او فداکاری‌های فراوانی کرد و فراز و نشیب‌های بسیاری را بهای عشقش به هنر، سازمانش و مسیر فرهنگی‌اش پرداخت. زندگی او، الهام‌بخش سفر فرهنگی نهاد ماست.

زندگینامه او با عنوان «ننپینا رنگاستالا»، در سال ۱۹۹۶ توسط انتشارات آکشارا پراکاشانا در هگودو به چاپ رسید.