جابجایی مفصل (به انگلیسی Joint Dislocation) یا دیس لوکیشن، زمانی رخ میدهد که استخوانهای تشکیلدهنده مفصل از جایگاه طبیعی خود خارج شوند. این آسیب اغلب به دلیل ضربه ناگهانی مانند سقوط یا برخورد ایجاد میشود. جابجایی میتواند در هر مفصل اصلی (مانند شانه یا زانو) یا مفاصل کوچکتر (مانند انگشتان دست و پا) رخ دهد.
شایعترین نوع جابجایی مفصل، جابجایی شانه است که حدود ۴۵٪ موارد مراجعه به اورژانس را تشکیل میدهد. جابجایی جزئی مفصل به نام سابلوکسیشن شناخته میشود.
علائم جابجایی مفصل
- درد شدید در ناحیه مفصل
- بیثباتی مفصل
- تغییر شکل ناحیه مفصل
- کاهش قدرت عضلانی
- کبودی یا قرمزی در ناحیه آسیبدیده
- محدودیت حرکت مفصل
- سفتی مفصل
تشخیص و درمان
تشخیص جابجایی مفصل معمولاً با معاینه فیزیکی و تصویربرداری مانند رادیولوژی یا اولتراسوند انجام میشود. درمان اصلی بازگرداندن بسته مفصل (Closed Reduction) است که باید توسط متخصصان پزشکی انجام شود. این فرآیند ممکن است دردآور باشد و معمولاً تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام میگیرد.
پس از درمان، استفاده از بانداژ یا اسپلینت برای تثبیت مفصل ضروری است. فیزیوتراپی برای تقویت عضلات و پیشگیری از تکرار جابجایی توصیه میشود.
پیشگیری و مراقبتهای پس از درمان
افراد مبتلا به سندرمهای مادرزادی مانند هایپرموبیلیتی یا اهلرز-دانلوس مستعدتر به جابجایی مفصل هستند. فیزیوتراپی منظم و تقویت عضلات اطراف مفصل میتواند خطر این آسیب را کاهش دهد.