زندگینامه یوهان یاکوب دیسباخ
یوهان یاکوب دیسباخ (حدود ۱۶۷۰-۱۷۴۸)، که گاهی اوقات بهصورت یوهان یاکوب فون دیسباخ نوشته میشود، یک تولیدکننده سوئیسی رنگ و رنگدانه بود. او بهدلیل سنتز نخستین رنگ آبی پروسی (آبی آهنی یا آبی برلینی) شهرت یافت.
دیسباخ از خانوادهای اشرافی در برن سوئیس بود و حدود سال ۱۷۰۱ به برلین، آلمان، مهاجرت کرد. بین سالهای ۱۷۰۴ تا ۱۷۰۶، او بهعنوان تولیدکننده رنگ در برلین فعالیت میکرد. او از عصاره حشره کوشنیل، سولفات آهن و پتاش برای تولید رنگ قرمز کوشنیل استفاده میکرد. یکبار، بهطور غیرمنتظرهای، محصول نهایی به رنگ صورتی کمرنگ درآمد. هنگام تلاش برای غلیظ کردن مخلوط، رنگ به بنفش و سپس آبی عمیق تبدیل شد. او به سراغ فروشنده پتاش، یوهان کونراد دیپل، یک کیمیاگر، رفت. آنها دریافتند که واکنش بهدلیل آلودگی پتاش با روغن استخوان رخ داده است.
نه دیسباخ و نه دیپل نمیدانستند که دقیقاً چه واکنش شیمیایی رخ داده است، اما آنها ناخواسته نخستین رنگ مصنوعی مدرن را ایجاد کردند. این اختراع مهم بود، زیرا در آن زمان، رنگهای آبی موجود یا چندان موفق نبودند یا برای استفاده در مقیاس بزرگ مقرون به صرفه نبودند.
رنگ آبی پروسی نخستین بار در نامهای از فریش به گوتفرید ویلهلم لایبنیتس، رئیس آکادمی سلطنتی علوم، در مارس ۱۷۰۸ ذکر شد.
تا اوت ۱۷۰۹، این رنگ بهعنوان «آبی پروسی» و تا نوامبر همان سال بهعنوان «آبی برلینی» شناخته شد.