جیمز فولی لوئیس؛ افسر سیا که در انفجار سفارت بیروت جان باخت

James Lewis (CIA officer)
📅 24 خرداد 1405 📄 589 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

جیمز فولی لوئیس، افسر سیا و کلاه‌سبز سابق ارتش آمریکا، پس از اسارت در ویتنام به عملیات خاورمیانه رفت و در انفجار سال ۱۹۸۳ سفارت آمریکا در بیروت همراه همسرش کشته شد.

اوایل زندگی

جیمز فولی لوئیس با نام تولد جیمز فارست پیتمن جونیور، در ۲۹ فوریه ۱۹۴۴ در کافویل، ایالت میسیسیپی به دنیا آمد. پدرش، جیمز فارست پیتمن، در زمان تولد او در لشکر صدویکم هوابرد ارتش آمریکا به عنوان چترباز خدمت می‌کرد. در سال ۱۹۵۲، پدر خانواده را ترک کرد و مادرش، آنتوانت، با چهار فرزندشان به گالفپورت، میسیسیپی، نقل مکان کرد. آنتوانت در سال ۱۹۵۹ با جورج لوئیس ازدواج کرد و جیمز پس از آن با نام ناپدری‌اش، جیمز فولی لوئیس، به فرزندخواندگی پذیرفته شد.

خدمت نظامی

لوئیس در ۲۸ فوریه ۱۹۶۲ به ارتش ایالات متحده پیوست و آموزش نیروهای ویژه را گذراند؛ به همین دلیل او را با عنوان «کلاه‌سبز» نیز می‌شناختند. در سال ۱۹۶۷، در جریان جنگ ویتنام، با یگان مایک فورس در ویتنام جنوبی خدمت کرد.

در دوران خدمت در ویتنام، لوئیس چندین نشان رزمی دریافت کرد:

  • نشان پیاده‌نظام رزمی
  • چهار نشان ستاره برنزی همراه با نشان شجاعت رزمی
  • دو نشان قلب بنفش
  • مدال هوایی

ورود به سیا

تجربه لوئیس در عملیات شبه‌نظامی پنهانی باعث شد در سال ۱۹۷۰ به استخدام سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، درآید. تخصص او در میدان، زبان و عملیات پوششی، مسیر کاری‌اش را به مأموریت‌های حساس خارج از کشور کشاند.

اسارت در ویتنام

در آوریل ۱۹۷۵، لوئیس به عنوان مشاور ارتش جمهوری ویتنام فعالیت می‌کرد و پوشش رسمی او افسر کنسولی در نیا ترنگ بود. با پیشروی ارتش خلق ویتنام، او در ۱۶ آوریل ۱۹۷۵ نزدیک پایگاه هوایی فان رانگ، همراه با سپهبد ارتش جمهوری ویتنام، نگویین وین نگی، به اسارت درآمد.

لوئیس سپس به اردوگاه زندان سون‌تای در شمال منتقل شد؛ جایی که بازجویی‌های مکرر، بی‌خوابی اجباری و سوءتغذیه بخش‌های تلخ دوران اسارت او بود. او در آغاز تنها زندانی آمریکایی در آنجا بود، اما چند ماه بعد ۱۳ نفر دیگر نیز به او پیوستند؛ از جمله پل استروهاریک، کارمند آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا که در بان‌مه‌توئوت دستگیر شده بود؛ پیتر ویتلاک، روزنامه‌نگار استرالیایی؛ جی اسکاربرو، دانشجوی تحصیلات تکمیلی؛ و جان و کارولین میلر، زوج مبلغ مذهبی، به همراه دختر شش‌ساله‌شان لوآن.

در ۳۰ اکتبر ۱۹۷۵، لوئیس و دیگر زندانیان با یک هواپیمای سی-۴۷ اجاره‌شده از سوی سازمان ملل به وینتیان، لائوس، و از آنجا به بانکوک، تایلند، منتقل شدند. به گفته کای برد، نویسنده، لوئیس «آخرین اسیر جنگی آمریکایی بود که به خانه بازگشت».

تحصیلات و بازگشت به کار اطلاعاتی

لوئیس پس از بازگشت از ویتنام وارد دانشگاه جورج واشینگتن شد و ادبیات فرانسه خواند. او در سال ۱۹۷۷ مدرک کارشناسی گرفت. در همین دوره با مونیک نوئت، داروشناس زاده ویتنام، آشنا شد و همان سال با او ازدواج کرد.

در سال ۱۹۷۹، برای آمادگی جهت اعزام به خاورمیانه، آموزش زبان عربی دید. نخست به تونس فرستاده شد و در ۱۳ اوت ۱۹۸۲ به صورت موقت به بیروت منتقل گردید. لوئیس در بیروت به عنوان معاون رئیس ایستگاه سیا منصوب شد. همسرش مونیک نیز مجوز امنیتی گرفت و قرار بود از ۱۸ آوریل ۱۹۸۳ کار خود را به عنوان منشی سیا آغاز کند.

مرگ در انفجار سفارت آمریکا در بیروت

در ۱۸ آوریل ۱۹۸۳، بمب‌گذار انتحاری خودروی بمب‌گذاری‌شده‌ای را در محوطه سفارت ایالات متحده در بیروت منفجر کرد. لوئیس در این انفجار کشته شد. مجموع کشته‌شدگان حادثه ۶۳ نفر بود؛ از جمله همسرش مونیک، رابرت ایمز، کنت ای. هاس، رئیس ایستگاه سیا در لبنان، و ۱۳ شهروند آمریکایی دیگر.

جیمز و مونیک لوئیس در گورستان ملی آرلینگتون به خاک سپرده شدند. نام آنان تا سال ۲۰۱۲ به‌طور رسمی به عنوان کارکنان سیا اعلام نشده بود؛ پس از آن، یادشان بر دیوار یادبود سیا ثبت شد.

میراث جیمز لوئیس

زندگی جیمز لوئیس روایتی از تقاطع جنگ ویتنام، عملیات مخفی و ناامنی فزاینده خاورمیانه در دهه ۱۹۸۰ است. او که از دل نیروهای ویژه ارتش آمریکا به سیا رسیده بود، هم تجربه اسارت را از سر گذراند و هم در یکی از خونین‌ترین حملات علیه دیپلمات‌ها و کارکنان اطلاعاتی آمریکا جان باخت.

جمع‌بندی

زندگی جیمز لوئیس پیوندی میان جنگ ویتنام، عملیات مخفی سیا و ناامنی خاورمیانه در دهه ۱۹۸۰ بود. او از سربازی نشان‌گرفته به افسری اطلاعاتی رسید، اسارت سخت را پشت سر گذاشت و سرانجام در حادثه‌ای که مسیر روابط آمریکا و لبنان را تحت تأثیر قرار داد، جان باخت.