های سوسایتی؛ از مارش تا استاندارد جاز

High Society (composition)
📅 24 خرداد 1405 📄 350 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

«های سوسایتی» ابتدا مارشی اثر پورتر استیل بود، اما با بازآفرینی کلارینت آلفونس پیکو به یکی از قطعات ماندگار جاز سنتی و از نمونه‌های نخستین سولوی ثبت‌شده تبدیل شد.

آغاز اثر: یک مارش از پورتر استیل

«های سوسایتی» ملودی‌ای چندبخشی است که در آغاز به شکل یک مارش منتشر شد و در آوریل ۱۹۰۱ با کپی‌رایت پورتر استیل ثبت شد. این اثر به‌مرور از فضای موسیقی مارش فاصله گرفت و به یکی از استانداردهای ماندگار جاز سنتی تبدیل شد.

  • نام اثر: «های سوسایتی»
  • سازنده اولیه: پورتر استیل
  • سال ثبت اولیه: ۱۹۰۱
  • سبک‌های مرتبط: مارش، جاز سنتی، جاز نیواورلئان

از پیکولو تا سولوی کلارینت

بخش اوبلیگاتوی پیکولو در نسخه نخست استیل دیده نمی‌شود و به نظر می‌رسد کمی بعد، در سال ۱۹۰۱، از تنظیمی برای ارکستر به قلم رابرت ریکر وارد اثر شده باشد.

در نیواورلئانِ لوئیزیانا، آلفونس پیکو این بخش را برای کلارینت بازآفرینی کرد. همین بازآفرینی امروز یکی از نخستین سولوهای ثبت‌شده در تاریخ جاز دانسته می‌شود؛ بداهه‌ای ساخت‌یافته که با وجود اهمیت بداهه‌نوازی در جاز، در سنت نوازندگی نیواورلئان جا افتاد.

نسخه پیکو آن‌قدر شناخته شد که بسیاری از کلارینت‌نوازان جاز سنتی، از نسل‌های پس از او تا امروز، آن را عیناً اجرا کرده‌اند یا با تغییرهایی نزدیک به اصل بازگو کرده‌اند. برخی از آنان پس از اجرای این بداهه، در دور دوم اجرای قطعه بداهه‌نوازی خود را نیز اضافه می‌کردند. پیکو در سال‌های پایانی عمرش چند بار این قطعه را ضبط کرد، از جمله با کید رنا، پاپا سلستین و برای فیلم‌ها. چند میزان آغازین آن نیز بارها در بداهه‌نوازی‌های چارلی پارکر به کار رفته است.

ضبط‌ها و مسیر حق نشر

این قطعه در سال ۱۹۱۱ توسط گروه چارلز ای. پرینس به شکل مارش ضبط شد. نخستین ضبط جازی آن اما در سال ۱۹۲۳ توسط گروه کرئول جاز کینگ الیور انجام گرفت؛ در آن اجرا، جانی دادز کلارینت می‌نواخت.

به نظر می‌رسد جنِت رکوردز از کپی‌رایت پیشین اثر خبر نداشته و قطعه را با عنوان اثری از جو الیور ثبت کرده است؛ در حالی که «های سوسایتی» پیش از آن نیز حقوق مؤلف دریافت کرده بود.

متن ترانه و بازانتشار

در دهه ۱۹۲۰، والتر ملروز برای این قطعه متنی نوشت و آن را دوباره منتشر کرد؛ کاری که درباره چندین قطعه جاز دیگر نیز انجام داد تا سهم بیشتری از حق‌الاجراها دریافت کند. با وجود این، متن افزوده‌شده تقریباً هرگز اجرا نشد و شهرت اصلی «های سوسایتی» همچنان به اجرای بی‌کلام و به‌ویژه بداهه کلارینت آلفونس پیکو گره خورده است.

جمع‌بندی

«های سوسایتی» نمونه‌ای روشن از گذار مارش‌های ابتدای قرن بیستم به زبان جاز است. شهرت آن بیش از هر چیز مدیون بازآفرینی آلفونس پیکو برای کلارینت است؛ بداهه‌ای که به مرور به بخشی از سنت نیواورلئان تبدیل شد و بر نسل‌های بعدی نوازندگان اثر گذاشت.