آرت وینسنت (۳۰ دسامبر ۱۹۲۶ - ۲۷ اکتبر ۱۹۹۳) دیجی رادیویی، تهیهکننده کنسرت و مجری مراسم آمریکایی بود که بیشتر عمر حرفهای خود را به معرفی، ثبت و ترویج جاز اختصاص داد.
مسیر پخش او نزدیک به سه دهه، از حدود ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۹، ادامه داشت. برنامهاش با نام «هنر جاز» سالها از ایستگاههای افام نیوجرسی پخش میشد و در منطقه کلانشهر نیویورک شنیده میشد. وینسنت با صدایی نرم و گیرا و دانشی دایرهالمعارفی درباره جاز شناخته میشد. او جاز را هنری اصیل و آمریکایی میدانست که میتوانست همپایه موسیقی کلاسیک غربی قرار بگیرد.
مصاحبه با بزرگان جاز
یکی از محبوبترین بخشهای برنامههای وینسنت، گفتوگوهای او با چهرههای ماندگار جاز بود. در آرشیو برنامههایش نامهایی چون لویی آرمسترانگ، کانت بیسی، دیو بروبک، ری چارلز، روی الدریج، دوک الینگتون، تال فارلو، آرت فارمر، دیزی گیلسپی، جیمی همیلتون، وودی هرمان، ریچارد «گروو» هولمز، کنیون هاپکینز، استن کنتن، جری مالیگان، پیتر نرو، آنیتا اودی، هیوستون پرسن، آرتور پریساک، لو راولز، دان سبسکی، جیمی اسمیت، ماکسین سالیوان، دکتر بیلی تیلور، کال تیادر و داینا واشینگتن دیده میشود.
رادیو و اجرای کنسرت
در سال ۱۹۵۶، وینسنت طرحهای فنی ایستگاه رادیویی WFHA را آماده کرد. او همراه مدیر ایستگاه، WFHA را از صفر ساخت و پروژه در سال ۱۹۵۹ به پایان رسید. پس از آن، وینسنت به مهندس ارشد ایستگاه تبدیل شد. حدود سال ۱۹۶۰ نخستین برنامهاش را در همین ایستگاه اجرا کرد؛ برنامهای کوتاهمدت درباره موسیقی کانتری. یک سال بعد، در ۱۹۶۱، «هنر جاز» متولد شد.
وینسنت طیف گستردهای از ضبطهای جاز را پخش میکرد؛ از آثار کمترشناختهشده تا اجراهای محبوب، و از سبکهایی مانند بلوز، دیکسیلند، مانوش، بیباپ، جاز معاصر و آوانگارد. برنامههایش گاهی مسابقه، گفتوگوی تلفنی و بخشهایی درباره موضوعات روز داشت. نوازندگان جاز هم مهمانان ثابت استودیو بودند و وینسنت اغلب مصاحبههایی را که در محلهای مختلف ضبط کرده بود، برای شنوندگان پخش میکرد. هدف او از این فرمت پربار و متنوع، ساخت تجربهای شنیدنی و باکیفیت برای مخاطب بود.
او در برابر برخی رسمهای رایج پخش تجاری آن زمان ایستاد. برخلاف بسیاری از دیجیها، روی شروع یا پایان قطعهها حرف نمیزد، چند قطعه را پشتسرهم و بدون گفتار یا آگهی پخش میکرد و از لیست پخشهای تحمیلی مدیریت پیروی نمیکرد. هر برنامه را با سلیقه خودش و با توجه به بازخورد شنوندگان و نوازندگان میچید.
در ۱۹۶۷ برنامهاش را به WJLK برد و در ۱۹۶۹ به WRLB منتقل کرد. او در جامعه جاز منطقه نیویورک محبوب بود و با هواداران و نوازندگان رابطهای نزدیک ساخت. در ۱۹۷۲، همراه نوازنده فلوت، بابی هامفری، در برنامه تلویزیونی WOR با نام The Joe Franklin Show حضور یافت. پیشتر نیز در اواخر دهه ۱۹۶۰ یا اوایل دهه ۱۹۷۰، همراه دوست دیرینهاش، گیتاریست تال فارلو، در همین برنامه دیده شده بود.
فارلو برای «هنر جاز» موسیقی تیتراژ ساخت و دو نسخه از آن را نوشت: Blue Art و Blue Art, Too. نسخه دوم را در سال ۱۹۸۱ روی الپی منتشر کرد؛ اتفاقی که وینسنت و هوادارانش را بسیار خوشحال کرد.
وینسنت در طول حرفهاش مجری مراسم کنسرتهای جاز در نیوجرسی و جاهای دیگر بود. در ۱۹۷۲ نقش مهمی در آغاز مجموعهای از اجراهای جاز در کتابخانه شهرستان مونموث داشت؛ مجموعهای که سالها ادامه پیدا کرد. او پیشنهاد برگزاری کنسرتهای جاز در سالن مطالعه یک کتابخانه عمومی آمریکا را مطرح کرد و با مدیریت کتابخانه برای برگزاری نخستین اجراها همکاری کرد. سه سال اول مجموعه را خودش بهعنوان مجری اجرا کرد.
او دهها کنسرت جاز را در سالنهای مختلف تولید کرد و چهرههایی مانند روث براون، تال فارلو، جیمی هیث، اتا جونز، هنک جونز، وینتون مارسالیس، ری نانس، زوت سیمز، گریدی تیت، تدی ویلسن و دیگر نوازندگان برجسته را روی صحنه برد. صدای وینسنت بهعنوان مجری در قطعه پایانی آلبوم ۱۹۷۶ گیتاریست ادی هازل با نام Take Your Shoes Off, Baby نیز شنیده میشود.
در میانه دهه ۱۹۷۰، وینسنت همراه دوستان و همکارانش سازمان غیرانتفاعی AOJ & Company را پایه گذاشت؛ نهادی که با برگزاری کنسرت زنده، سخنرانی و شبکهسازی میان اعضا، به ترویج جاز کمک میکرد.
در ۱۹۷۹، «هنر جاز» به ایستگاه وابسته به انپیآر، WBGO، منتقل شد. همان سال، وینسنت در انپیآر اجرای جشنواره جاز فرانسه اتحادیه پخش اروپا را بر عهده داشت و در ۱۹۸۱ نیز دوباره این برنامه را اجرا کرد. در ۱۹۸۰، اجرای زنده جشنواره Kool Jazz Festival را از گریسی منشن در نیویورکسیتی بهصورت مشترک روی آنتن برد. در جوایز گلدن اپل ۱۹۸۰-۱۹۸۱، خوانندگان مجله جاز نیویورکسیتی او را بهترین دیجی جامعه جاز محلی معرفی کردند.
وینسنت در ۱۹۸۱ WBGO را ترک کرد، اما همچنان در صحنه جاز منطقه نیویورک فعال ماند. در میانه دهه ۱۹۸۰ صدای او از WBJB شنیده میشد.
در اواخر دهه ۱۹۸۰، او مجموعهای از مصاحبهها با نوازندگان جاز را برای برنامه ملی Backstage America ضبط کرد؛ برنامهای مستقر در فلوریدا که اخبار و نقد هنری را در سطح ملی پخش میکرد. قطعههای ۱۵ دقیقهای او با نام Jazzcast از ایستگاههای رادیویی ۱۷ ایالت پخش شد. در این مجموعه با بیش از ۷۵ موسیقیدان گفتوگو کرد؛ از جمله توشیکو آکییوشی، بتی کارتر، باک کلیتون، پاناما فرانسیس، چیکو همیلتون، میلت هینتون، کلیفورد جردن، برنفورد مارسالیس، دیوید «فتهد» نیومن و سان را.
بازتاب در منابع
برنامه رادیویی وینسنت در کتاب بت جانسون با نام What Is This Thing Called Jazz? نیز اشارهای گرفت. بخشی از مصاحبه او در سال ۱۹۷۳ با نوازنده کنترباس جین رمزی نیز در کتاب درسی ریچارد لان، Experiencing Jazz، نقل شده است.
نوشتار و یادداشتهای آلبوم
آرت وینسنت برای چند آلبوم جاز یادداشت نوشت؛ کاری که در آن زمان پلی میان موسیقی، نوازنده و شنونده بود. از جمله این آثار:
- هیوستون پرسن، Soul Dance!، Prestige Records، انتشار اصلی در ۱۹۶۹؛ بازانتشار روی سیدی در مجموعه دو دیسکی Truth!
- بوگالو جو جونز، Right On Brother، Prestige Records، انتشار اصلی در ۱۹۷۰؛ بازانتشار روی سیدی
- ری ریورا، Big City Blues، Zanzee Records، ۱۹۷۲
- تال فارلو، Chromatic Palette، Concord Jazz، انتشار اصلی در ۱۹۸۱؛ بازانتشار روی سیدی و همراه با موسیقی تیتراژ Blue Art, Too
جایگاه و میراث
اهمیت وینسنت تنها در پخش موسیقی نبود. او جاز را با احترامی جدی و زبانی قابلفهم به شنوندگان معرفی کرد، به نوازندگان فضا داد و راهی ساخت تا موسیقی جاز از کلوبها و سالنها به خانهها، کتابخانهها و برنامههای رادیویی ملی راه پیدا کند.
با صدای گرم، انتخابهای موسیقایی جسورانه و تعهدش به استقلال برنامه، آرت وینسنت به یکی از چهرههای اثرگذار رادیوی جاز آمریکا تبدیل شد؛ کسی که هنر جاز را نه فقط سرگرمی، بلکه بخشی جدی از فرهنگ و تاریخ هنر آمریکا میدانست.