حسن باستانی: پژوهشگر، نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر

Hassan Bastani
📅 7 اسفند 1404 📄 966 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

حسن باستانی، متولد ۱۳۴۱ در تهران، پژوهشگر، نمایشنامه‌نویس، طراح، کارگردان تئاتر و فیلمنامه‌نویس برجسته ایرانی است. او از سال ۱۳۷۴ فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرده و بیش از ۳۵ نمایشنامه نوشته و ۱۲ نمایش را کارگردانی کرده است. آثار او در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی متعددی به روی صحنه رفته و جوایز بسیاری را کسب کرده است. باستانی همچنین در کمیته آموزش و پژوهش و هیئت مدیره انجمن نمایش‌نامه‌نویسان و مترجمان خانه تئاتر ایران فعال بوده و گروه تئاتر ادونای را بنیان نهاده است.

حسن باستانی، متولد سال ۱۳۴۱ در تهران، چهره‌ای چندوجهی در دنیای هنر ایران است. او به عنوان یک پژوهشگر، نمایشنامه‌نویس، طراح، کارگردان تئاتر و فیلمنامه‌نویس شناخته می‌شود.

آغاز فعالیت حرفه‌ای و دستاوردها

فعالیت حرفه‌ای باستانی در زمینه نمایشنامه‌نویسی و کارگردانی تئاتر از سال ۱۳۷۴ آغاز شد. تا کنون بیش از ۳۵ نمایشنامه نوشته و ۱۲ اثر نمایشی را کارگردانی کرده است. بخش قابل توجهی از نمایشنامه‌های او در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی در ایران و خارج از کشور به روی صحنه رفته‌اند (۱۴ جشنواره بین‌المللی در ایران و ۴ جشنواره در خارج از کشور).

او موفق به دریافت ۲۹ دیپلم افتخار و لوح سپاس از جشنواره‌های داخلی و ۵ دیپلم افتخار از جشنواره‌های بین‌المللی شده است. همچنین، دو اجرای عمومی در گرجستان (۲۰۰۵) و کلمبیا (۲۰۱۰) در کارنامه هنری او به چشم می‌خورد.

فعالیت‌های صنفی و هنری

حسن باستانی مسئولیت «کمیته آموزش و پژوهش» و عضویت در «هیئت مدیره انجمن نمایش‌نامه‌نویسان و مترجمان خانه تئاتر ایران» را بر عهده داشته است. او همچنین در سال ۱۳۸۵، گروه تئاتر ادونای را بنیان نهاد و سرپرستی آن را بر عهده گرفت.

باستانی علاوه بر پژوهش در زمینه متون کهن فارسی، فرهنگ و اساطیر ایران، به نوشتن نمایشنامه‌هایی با مضامین فرهنگی، ادبیات کهن، فولکلور و همچنین آثار ضد جنگ نیز پرداخته است.

تحصیلات

حسن باستانی در سال ۱۳۵۵ وارد مدرسه تئاتر شد. چند سال بعد به عنوان مدرس فعالیت کرد و همکاری خود را با گروه تئاتر دیلمان آغاز نمود. اولین تجربه حرفه‌ای کارگردانی خود را در سال ۱۳۶۸ در دانشگاه صنعتی اصفهان به روی صحنه برد. در همان سال، مدرک خود را در رشته «اکتشاف معدن» از ایران دریافت کرد. در سال ۱۳۷۰، دوره‌های عالی نمایشنامه‌نویسی را از سازمان تبلیغات اسلامی گذراند و در سال ۱۳۷۴، دوره‌های عالی نمایشنامه‌نویسی و فیلمنامه‌نویسی را زیر نظر بهرام بیضایی در مؤسسه حمید سمندریان گذراند. هم‌اکنون در حال تحصیل در رشته الهیات در دانشگاه ملل است.

کارنامه حرفه‌ای

تئاترها و نمایشنامه‌ها

  • داش آکل
  • سوگمهر (غم‌نامه مهر)
  • مادر همه اسفندیارها
  • سرزمین بی‌بادتر از باد، تالار ایرانشهر، ۱۳۹۲
  • آنتوان و شاهزاده کوچولو، تئاتر شهر، ۱۳۹۱
  • یونس و پدر ژپتو
  • فلاسک ژنرال
  • سوغات عباسقلی خان مزقونچی
  • ساحل رودخانه راکد
  • قاتل، گیگیک کاراپتیان، تئاتر شهر تهران، ۱۳۹۰
  • کالکال نامه
  • روز سرباز، جشنواره بین‌المللی تئاتر سکستا فیستا، مدلین-کلمبیا، تئاتر کالی، کالی-کلمبیا، تئاتر لیبره، بوگوتا-کلمبیا، ۱۳۹۰، تئاتر شهر تهران، ۱۳۹۱
  • پیتوک
  • پسر انسان
  • آخرالزمان
  • من و تو و رستم و شاهنامه
  • خبری در چارسو، تالار سنگلج، ۱۳۸۸
  • خواندن نامه سیاه
  • کوفیان (ازدحام هیچ‌کس)
  • جاودان، تالار مهر (۱۳۸۷)، تالار مبارک مرکز فرهنگی بهمن، ۱۳۸۷
  • عید پاک، اثر آگوست استریندبرگ، تئاتر شهر تهران، ۱۳۸۵
  • ایران، خانه تئاتر، ۱۳۸۴
  • اژدها صورت
  • آپارتمان
  • پوریا دیگر، تئاتر شهر تهران، ۱۳۷۶
  • قهرمان
  • تراژدی فرود سیاوشان
  • یادبود غم و اندوه زریر
  • چه کسی در من است
  • بوی گل سرخ
  • نشسته در غبار
  • افراح
  • آخرین ثانیه
  • میراث
  • بانوی خورشید
  • استاد بی‌دست و پا
  • اتاق سرد
  • خدای تو این را دوست داشت
  • ترسناک
  • سبز در سبز، کارگردانی: بهروز غریب‌پور، دانشگاه صنعتی اصفهان، ۱۳۶۸
  • آخرین شام، دانشگاه صنعتی اصفهان، ۱۳۶۸

مجموعه تلویزیونی

  • تله تئاتر نشسته در غبار، کارگردان: مجید واحدی‌زاده
  • مسافر اروپا - مجموعه آینه‌خانه، کارگردان: حسن نانکلی اهورا

سناریو

  • قدرت زندگی ۲

نمایش رادیویی

  • ایران
  • بوی گل سرخ

گردآوری

  • وقتی معجزه به سراغ شما می‌آید

مقاله

  • هنر و وضعیت هنر از پیش از تاریخ تا کنون

جوایز دریافتی

  • تقدیرنامه یونیسف برای حمایت از غرفه این سازمان در ششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران
  • تقدیرنامه ششمین دوره انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران، ۱۳۹۱
  • تقدیرنامه پنجمین دوره انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران، ۱۳۹۰
  • تقدیرنامه سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران برای پنجمین برنامه نقد نمایش ماه در کانون تئاتر تهران، روز سرباز، ۱۳۹۰
  • تقدیرنامه جشنواره بین‌المللی تئاتر سکستا فیستا، مدلین، کلمبیا برای نمایشنامه‌نویسی، کارگردانی و طراحی صحنه نمایش روز سرباز، ۱۳۸۹
  • تقدیرنامه ششمین جشن سالانه روز جهانی تئاتر خانه تئاتر ایران، ۱۳۸۸
  • تقدیرنامه پنجمین جشنواره تئاتر منطقه‌ای ماه برای طراحی صحنه نمایش روز سرباز، ۱۳۸۷
  • تقدیرنامه چهارمین جشنواره تئاتر منطقه‌ای ماه برای رتبه دوم نمایشنامه جاودان، ۱۳۸۶
  • دیپلم افتخار و تندیس یادبود اولین جشنواره نمایشنامه‌نویسی استانی برای نمایشنامه‌نویس منتخب جاودان، ۱۳۸۶
  • تقدیرنامه چهارمین جشن سالانه روز جهانی تئاتر خانه تئاتر ایران، ۱۳۸۶
  • تقدیرنامه و تندیس یادبود دومین مسابقه بزرگ نمایشنامه‌نویسی برای شخصیت‌های مذهبی از سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران برای نمایشنامه «عروس پیغمبر» (سرزمین بی‌بادتر از باد)، ۱۳۸۶
  • دیپلم افتخار چهاردهمین جشنواره تولیدات رادیویی و تلویزیونی مراکز استان‌ها برای بهترین نمایشنامه‌نویس نمایش نشسته در غبار، اصفهان، ۱۳۸۵
  • تقدیرنامه دومین جشنواره ملی سفال هزاره سوم تپه حصار دامغان، ۱۳۸۵
  • انتخاب نمایشنامه ایرانی اژدها صورت برای شرکت در جشنواره بین‌المللی شب‌های سفید، دعوت از تئاتر آن در روهر، مولهایم آلمان، ۲۰۰۵
  • دیپلم افتخار جشنواره بین‌المللی پر کردن فضای خالی برای نمایشنامه‌نویس اژدها صورت، باکو، جمهوری آذربایجان، ۲۰۰۵
  • تقدیرنامه شانزدهمین جشنواره تئاتر سالانه منطقه ۶-استان گلستان-گرگان، ۲۰۰۵
  • تقدیرنامه ششمین جشنواره بین‌المللی تئاتر ایران‌زمین برای نمایشنامه اژدها صورت، ۲۰۰۴
  • دیپلم افتخار دوازدهمین جشنواره تئاتر استان و پنجمین جشنواره خیابانی استان اردبیل برای رتبه اول نمایشنامه‌نویسی اژدها صورت، ۱۳۸۳
  • دیپلم افتخار ششمین جشنواره تئاتر استانی سراسری قم برای رتبه اول نمایشنامه‌نویسی قهرمان، ۱۳۸۰
  • دیپلم افتخار هشتمین جشنواره تئاتر سراسری سوره برای رتبه اول نمایشنامه‌نویسی سوگ مهر، ۱۳۷۸
  • لوح زرین هفدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، ۱۳۶۸
  • تقدیرنامه چهارمین جشنواره تئاتر ملی بچه‌های مسجد برای نمایشنامه‌نویسی و کارگردانی خدای تو این را دوست داشت، ۱۳۷۷
  • تقدیرنامه نهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر آیینی و سنتی، ۱۳۷۶
  • دیپلم افتخار اولین جشنواره ملی نمایش‌نامه‌خوانی برای رتبه اول نمایشنامه‌نویسی سوگ مهر، زاهدان ۱۳۷۵
  • دیپلم افتخار سومین جشنواره تئاتر ملی آتشکار برای رتبه سوم نمایشنامه‌نویسی و رتبه دوم کارگردانی پوریا دیگر، ۱۳۷۵
  • تقدیرنامه چهاردهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، برای رتبه سوم متن نشسته در غبار، ۱۳۷۵
  • تقدیرنامه سیزدهمین جشنواره تئاتر استانی سراسری برای نمایشنامه‌نویسی نشسته در غبار، ۱۳۷۴
  • تقدیرنامه سیزدهمین جشنواره تئاتر استانی سراسری برای نمایشنامه‌نویسی پوریا دیگر، ۱۳۷۴
  • تقدیرنامه یازدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، ۱۳۷۱

یادداشت‌ها

منابع

  • بانک اطلاعات هنرمندان، حسن باستانی
  • فصلنامه تئاتر، شماره ۲، آذر ۱۳۸۵
  • جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر با نمایش‌نامه‌نویسان معاصر ایرانی؛ حسن باستانی، رادیو نمایش، شهریور ۱۳۹۱
  • گفتگو با حسن باستانی و کیومرث مرادی درباره وضعیت تکنولوژی در تئاتر، رادیو ایران، پنجشنبه ۲ شهریور ۱۳۹۱

پیوندهای خارجی

  • حسن باستانی در تارنمای تئاتر ایران

رده‌بندی‌ها

  • تولدهای ۱۹۶۲
  • افراد زنده
  • کارگردانان تئاتر ایرانی
  • فیلمنامه‌نویسان ایرانی
  • نمایشنامه‌نویسان و دراماتورژهای ایرانی
  • نویسندگان اهل تهران

جمع‌بندی

حسن باستانی با سابقه‌ای درخشان در نمایشنامه‌نویسی، کارگردانی تئاتر و پژوهش، یکی از چهره‌های تاثیرگذار در عرصه هنر نمایش ایران محسوب می‌شود. او با تلفیق مضامین فرهنگی، ادبی و اسطوره‌ای، آثاری عمیق و ماندگار خلق کرده و همواره در جهت ارتقاء هنر نمایش کوشا بوده است.