معرفی کلی
الائوکارپوس فوهئولاتوس (Elaeocarpus foveolatus) که در زبان عامیانه به کواندونگ سفید یا کواندونگ شمالی شهرت دارد، گونهای از گیاهان گلدار از تیره الائوکارپاسه (Elaeocarpaceae) است که بهطور بومی در ایالت کوئینزلند استرالیا میروید. این درخت متوسطجثه گاهی ریشههای پهن و چوبپوستی در پایه تنه دارد. برگهایش اشکال متفاوتی دارند و حاشیهای دندانهدار و مواج میسازند. گلهایش پنج پربرگ دارند که نوکشان اغلب با چند بریدگی یا دندانه کوتاه همراه است و میوهای از بیضی تا تخممرغیشکل تولید میکنند.
توصیف ظاهری و ویژگیها
این درخت ارتفاعی متوسط دارد و پایه تنهاش در برخی موارد با ریشههای پهن و برجسته پوشیده میشود. برگها اشکال متنوعی دارند؛ اغلب بهشکل تخممرغی با بخش پهنتر در ساقه قرار میگیرند. این برگها روی دمبرگهای کرکدار قرار دارند و حاشیهشان دندانهدار و مواج است. گاهی در برگها ساختارهای کوچکی به نام دوماتیا (domatia) رشد میکنند.
گلها در دستههای چهار تا دوازدهتایی روی محور گلآذین میشینند. هر گل دارای پنج کاسبرگ بیضوی و پنج پربرگ است. پربرگها نیز بیضوی تا مستطیلیشکلاند و نوکشان اغلب سه تا پنج بریدگی کوتاه دارد. هر گل بیش از پنجاه پرچم و یک تخمدان کرکدار دارد.
فصل گلدهی این گیاه از آذر تا دی (دسامبر تا ژانویه) است. میوه آن شفت (درونبر) بیضی تا تخممرغیشکل است که از خرداد تا مهر (ژوئن تا اکتبر) روی درخت دیده میشود.
طبقهبندی علمی
فرديناند فون مولر (Ferdinand von Mueller) برای نخستین بار در سال ۱۸۶۶ این گونه را در کتاب Fragmenta Phytographiae Australiae بهطور رسمی توصیف کرد. نمونههای این گیاه را جان دالاچی (John Dallachy) از کوههای نزدیک خلیج راکینگهام جمعآوری کرده بود. نام گونهای آن (foveolatus) در لاتین به معنای «حفرههای ریز» است و به بافت ظریف میوه یا برگ آن اشاره دارد.
پراکندگی و زیستگاه
این درخت بومی انحصاری کوئینزلند است و در بخشهای شمالی و شمالشرقی مرکزی این ایالت پراکندگی گستردهای دارد. کواندونگ سفید در جنگلهای بارانی و در ارتفاعات رویش میکند.
وضعیت حفاظتی
بر اساس قانون حفاظت از طبیعت دولت کوئینزلند مصوب ۱۹۹۲، گونه کواندونگ سفید در دسته «کمترین نگرانی» (Least Concern) قرار دارد و خطر جدی برای بقای آن وجود ندارد.